Nisan-Mayıs-Haziran 2017 | Sayı: 1

hızlanma için sadece akü paketlerine bağlı olduklarından aynı ölçüdeki PHEV’lere nazaran daha büyük akü paketine ihtiyaç duyarlar. Bir elektrikli araç aküsünü tam olarak doldurmak için gerekli zaman; akü ölçüsü ve bir elektrik devresinin aküye gön- derebileceği elektrik gücünün fonksiyonudur. Voltaj ve ampe- raj olarak ölçülen daha büyük devreler daha fazla miktarda güç üretirler. Tablo 1’de elektrikli araçların akü kapasiteleri ve bo- şalmış bir aküyü şarj etmek için farklı güç seviyelerindeki şarj zamanları hakkında bilgi vermektedir. Elektrikli araçların yaygın şekilde kullanımının teşviki için, elektrikli araçları şarj etme yöntemleri, seviye 1, seviye 2 ve se- viye 3 olmak üzere üç ana gruba ayrılmaktadır. Seviye 1 yavaş şarjı, seviye 2 normal şarjı, seviye 3 ise üç fazlı veya DC olarak hızlı şarjı belirtmektedir [7]. a) Seviye 1, hem evlerde hem de ticari binalarda araçların uzun süre kullanılmadan, park halinde bekledikleri yerlerde bu- lunmaktadırlar. Bu nedenle yavaş şarj yöntemi olarak da bilin- mektedir. Şarj süresi yeterince uzun olduğundan dolayı elekt- rik şebekesine çok fazla yüklenilmemektedir. Tek faz enerjiden beslenen bu yöntem 120-220 VAC gerilim, 15-20 A akım ve 5-12 saatlik şarj süresine sahip olup güç değeri 1.2-3.8 kW’tır. b) Seviye 2, tipik olarak hem özel hem de halka açık şarj is- tasyonlarıdır. Alışveriş merkezlerinde, havaalanlarında, üniver- sitelerde, park, bahçe, piknik alanları ve istasyonlar gibi belir- li süre vakit geçirilen yerlerde bulundurulmaktadır. 1-4 saatlik zaman diliminde orta hızda şarj etme imkânı sunar. Bu model 208-240 VAC, 3.8-15 kW güç değeri ve 20-80 amperlik devre akı- mına sahiptir. 240 VAC ile yaklaşık 7.7 kW elektrik sağlanmakta- Tablo 2. Elektrikli Araç Şarj İstasyonları Havalandırma Egzoz Kapasiteleri [11] Her bir araç şarjı için havalandırma miktarı (m 3 /h) Akım (Amper) DC>50 V Tek Fazlı Üç Fazlı 120 V 220V 380 V 220 V 240 V 400 V 600 V 20 36 83 154 265 260 450 480 720 30 54 125 231 398 390 680 720 1,080 40 72 167 307 531 530 910 960 1,450 50 90 209 384 664 660 1,140 1,200 1,810 60 108 251 461 796 790 1,370 1,450 2,170 100 174 419 768 1,327 1,330 2,290 2,410 3,620 150 _ _ _ _ 1,990 3,440 3,620 5,440 200 _ _ _ _ 2,660 4,590 4,830 7,250 250 _ _ _ _ 3,320 5,740 6,040 9,070 300 _ _ _ _ 3,990 6,890 7,250 10,880 350 _ _ _ _ 4,650 8,040 8,460 12,700 400 _ _ _ _ 5,320 9,190 9,670 14,510 dır. Seviye 2’nin daha yüksek voltajı daha hızlı bir akü şarjı sun- maktadır. Daha yüksek voltaj sebebiyle, daha yüksek güvenlik gerekliliklerine sahiptir. c) Seviye 3 şarj yöntemi hızlı şarj etme yöntemidir. Bu tür bir şarj bağlantısında, akü boyutuna bağlı olarak şarj süresi 20 ile 30 dakika arasındadır. Yüksek şarj kapasitesine sahip olmala- rından ötürü, acil enerji ihtiyacının olduğu ticari dolum istas- yonları, otoyollar gibi kısa süreli mola yerleri gibi noktalarda bulunmaktadır. Hem AC hem de DC modeli vardır. AC veya DC modellerine bağlı olarak haberleşme ve ücretlendirme işlem- lerinin yanı sıra akü şarjı için gereken ekipmanlar da araç üze- rinde veya istasyonda olabilmektedir. 4. ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARJ İSTASYONLARININ HAVALANDIRMASI Araçta bulunan akünün özelliğine bağlı olarak, şarj sırasın- da oluşan hidrojen gazının kapalı ortamlarda patlama oluştu- racak seviyeye kadar yükselmesini önlemek için ilave havalan- dırmaya ihtiyaç olabilir. Elektrikli araçlarda kullanılan kurşun asit (lead acid) veya çinko hava (zinc air) ve nikel metal hidrit (NiMH-Nikel Metal Hydride) aküler şarj sırasında hidrojen gazı çıkartır. Yeterli havalandırma olmayan kapalı ortamlarda hid- rojen gazı konsantrasyonu patlama meydana getirecek derece- ye yükselebilir. Hidrojen renksiz, kokusuz, tatsız, zehirleyici ol- mayan yanıcı bir gazdır. Atmosferik basınçtaki havada hidroje- nin alt tutuşma sınırı hacim olarak %4 konsantrasyonu seviye- sidir. Bu sınırın %25’ine yani hacim olarak %1 konsantrasyona ulaştığı mahaller tehlikeli olarak kabul edilir [8]. TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 1 31 TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 1, s 28-34, 2017

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==