Nisan-Mayıs-Haziran 2017 | Sayı: 1

temleri ve bu yöntemlerde belirtilen maksimum akım ve geri- limler verilmektedir. Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nde, 08.09.2013 tarih ve 28759 sayı ile Resmi Gazetede yayımlanan değişiklik yönetme- liğinde, elektrik enerjisi ile çalışan araçların şarj edilmeleri için, ilgili elektrik kurumunun, olumlu görüşü ile otoparklar, akar- yakıt istasyonları veya diğer uygun yerlerde elektrikli araç şarj yeri yapılabileceği belirtilmiştir. Elektrikli araç aküleri ve şarj sistemlerinin, şarj sırasında hid- rojen salımı yapmasını önleyecek veya sınırlayacak şekilde tasar- lanmışsa mekanik veya doğal havalandırma gibi koruyucu ön- lemlerin alınmasına ihtiyaç duyulmadığı akü üzerine etiketlen- mektedir. Bu şekilde etiketlenmiş veya listelenmiş ise kapalı or- tamda bulunan şarj istasyonunun havalandırması zorunlu değil- dir. Bununla beraber, havalandırma gerektiği etiketlenmemişse veya havalandırma gerekmediği belirtilmemişse kapalı ortam- lardaki şarj istasyonlarının mekanik havalandırması gereklidir. Kapalı mekânlarda havalandırma gereken elektrikli araçla- rın şarj istasyonlarında, havalandırma hem taze hava hem de egzoz fanlarını içermeli, bunlar sabit olarak monte edilmeli ve doğrudan dış ortamdan hava alacak ve yine doğrudan dış or- tama hava atacak şekilde yerleştirilmelidir. Kapalı ortamlarda- ki elektrikli araç şarj istasyonunun havalandırılması için gerek- li egzoz fanı kapasitesi akım ve gerilim değerine bağlıdır. Geri- lim V (volt), akım A (amper) olmak üzere egzoz fanı kapasite- si Q (m3/h), Tek fazlı sistem için Q = 0.035 x V x A Üç fazlı sistem için Q = 0.060 x V x A bağıntılarından hesaplanabilir[11]. Tablo 2’de tek fazlı ve üç fazlı elektrikli araç şarj istasyonlarında, farklı akım ve gerilim- lerde havalandırma için gerekli egzoz kapasiteleri verilmekte- dir. Bağıntılardan ve tablodan da görüldüğü gibi gerilim ve akım artıkça egzoz fanı kapasitesi artmaktadır. NFPA 69 (Standard on Explosion Prevention Systems) [9], Patlama Önleme Sistemleri Hakkında Standart, yanabilen ka- rışımlarla emniyet sağlama şartlarını belirlemektedir. Bu stan- dardın, NFPA 69-2008 Bölüm 8.3’te tasarım ve işletme şartları belirtilirken yanıcı gaz konsantrasyonlarının alt yanma sınırı- nın %25’inde olmasını sınırlamıştır. Bu tasarım kriteri hidrojen içeren atmosferde çalışan personel için bir emniyet sınırı sağla- maktadır. Emniyet ortamdaki hidrojen konsantrasyonu alt yan- ma sınırının %25’in altında veya havada hidrojen hacim olarak %1’de (0.25 x 0.04 = 0.01) tutularak sağlanmaktadır. UL 2594 (Underwriters Laboratories Standard for Electric Ve- hicle Supply Equipment) Elektrikli Araç Şarj Cihazı Standardı’n- da (EVSE- Electric Vehicle Supply Equipment) [10] özel olarak iç ortamda şarj yapıldığında havalandırmaya ihtiyaç duymayan araçlara hizmet vermek üzere tasarlanan elektrikli araç şarj ci- hazlarının özellikleri verilmektedir. NFPA 70 (National Electrical Code) ve “National Electri- cal Code Handbook 2014, Article 625 Electric Vehicle Char- ging System” kısmında Elektrikli Araç Şarj Cihazlarının (EVSE- Electric Vehicle Charging System) [12] özellikleri verilmekte ve kapalı ortamlarda havalandırmanın gerekli olmadığı durumla- rın sadece özel şarj üniteleri için geçerli olduğu belirtilmektedir. Şayet elektrik araçta havalandırılmaya gerek olmayan akü kul- lanıldığı ve elektrikli araç şarj ekipmanlarının kapalı ortamlar- da havalandırma yapılmasının gerek olmadığı listelenmiş veya etiketlenmiş ise mekanik havalandırma yapılmayabilmektedir. SAE J1772 (Society of Automotive Engineers Standard for Electrical Connectors for Electric Vehicles) [13] Elektrikli Araç- lar için Elektrikli Bağlantı Elemanları Standardı’na göre; EVSE bir aracın havalandırma ihtiyacı olup olmadığını bilecektir. Eğer havalandırma gerekiyorsa elektrikli araç şarj cihazı alarm ve- recek ve geçici olarak çalışmasını durduracak ve aracın şarj iş- lemine devam edilmesine izin vermeyecektir. Avrupa Birliği standardı olan ve Türk Standartlar Enstitüsü ta- rafından da kabul edilen TS EN 61851-1 standardında elektrik- li taşıtların iletken şarj sistemlerinin genel özellikleri, şarj yön- Şekil 2. Kapalı ortam elektrikli araç şarj istasyonu [14]. Tablo 3. Elektrikli araç şarj istasyonu sayısı [17] Kullanımı şekli Park alanı yüzdesi Çok ailenin oturacağı konut %10 Konaklama tesisi %3 Perakende satış, yiyecek ve içecek tesisleri %1 Ofis, tıbbi tesis %3 Endüstri tesisi %1 Kurumsal binalar, belediye tesisleri %3 Dinlenme/Eğlence/Kültür tesisleri %1 Diğer %3 32 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 1 TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 1, s 28-34, 2017

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==