Nisan-Mayıs-Haziran 2017 | Sayı: 1

Hidrojen havadan daha hafif olduğundan birikme tavanda olacaktır. Havalandırma sistemi için egzoz tavandan yapılma- lıdır. Egzoz kapasitesi yüksek olmalı ve taze hava miktarı egzo- zun yaklaşık %70’i olmalı ve yer seviyesine yakın konumdan ve- rilmesi tercih edilmelidir. Egzoz menfezleri şarj edilen araçların üzerine gelecek şekilde yerleştirilmelidir. Otomotiv üreticilerinin genellikle ürettiği elektrikli araçlarda kullanılan akülerin çoğu patlamaya neden olacak kadar hidro- jen gazı çıkartmamaktadır. Bununla beraber bazı üreticiler gaz çıkaran akü kullanabilir veya elektrikli araç sahipleri araçları- nın aküsünü gaz çıkartan akü ile değiştirmiş olabilirler. Şarj ci- hazını havalandırma kontrollerine bağlamak pratik olmayabi- lir veya tek bir aracın şarj olması durumunda da havalandırma sistemini çalıştırmak pahalı olabilir. EVSE (Electric Vehicle Charging System- Elektrikli Araç Şarj Cihazları) gerektiğinde havalandırma sistemini çalıştıracak ve havalandırma sisteminde bir arıza olması durumunda şarj işle- mini kesecek kontrollere sahip olmalıdır. Birçok elektrikli araç üreticisi akülerinin havalandırmaya ihtiyacı olup olmadığını açık olarak belirtir. EVSE’nin sadece gaz çıkartmayan akü ile kulla- nılacağını belirlemek önemli bir uyarı olacaktır ama bu yeterli değildir. Uygun olarak tasarlanmış EVSE araçla iletişim kurar ve elektrikli araç şarja bağlandığında araçtan gönderilen bir akü sinyali akü sisteminin havalandırma gerekip gerekmediğini bil- dirir. Eğer akünün şarjı sırasında havalandırma gerekiyorsa ve istasyonda herhangi bir havalandırma sistemi yoksa NFPA 70 -2014-625.29D’de belirtilen iç emniyet kilidi aracı şarj ettirmez. Tipik bir garaj için havalandırma sistemi, jetfanlı ve kanallı sistemde, sabit olarak monte edilmiş emici ve üfleyici fanlar- dan oluşur. Dışarıdan taze hava alıp ortama verilir, içeride do- laştırılır ve yeniden dış ortama atılır. Genel olarak, kapalı ala- nın bir tarafında taze hava alışı ve alanın diğer tarafında dışarı egzoz atışını içerir. Kapalı ticari garajlar ve diğer yapılarda, eğer Şekil 3. Otopark içinde elektrikli araç şarj istasyonu egzoz, bina yönetmeliğinde karbonmonoksit veya diğer mak- satlar için gerektiği üzere, hesaplanan miktardan daha büyük- se ve şarj edilen araçların üzerinden tahliye yapılacak şekilde tasarlanmışsa ilave havalandırmaya ihtiyaç duyulmaz. Havalandırma sistemi ve şarj sistemi havalandırma çalışmaz- ken aracın şarjını önlemek üzere içten birbirleriyle bağlantılı ol- malıdır. Bu şarj düzenlemesi, şarj sisteminin çalışmaya başla- masının elektrikli araçtan gelen sinyale bağlı olmadığı, bağım- sız şarj sistemi olan elektrikli araçlarla kullanılabilir. Elle çalıştı- rılan bir anahtar araç şarj sistemini besleyen prizi kontrol eder ve havalandırma fanının elektrik beslemesine içten bağlıdır. Bu düzenleme araç şarj prizinde enerji olduğu zaman yani her araç dolma işlemi sırasında havalandırma fanının çalışmasını sağlar. Şarj işlemi atmosfere açık alanlarda gerçekleştirildiğinde, akü şarjından kaynaklanan hidrojen gazı çıkarma işlemi, iç mekânlara kıyasla ateşlenebilir bir ortam yaratma riski taşı- maz. Havadan daha hafif olan hidrojen kolayca atmosfere ya- yılır. Yol kapılarına ve park yerlerine ek olarak, otoparklar ve açık otopark yapıları gibi doğal havalandırmaya sahip yapılar mekanik havalandırma gerektirmez. Binaların Yangından Ko- runması Hakkında Yönetmelik’e [15] göre motorlu ulaşım ve taşıma araçlarının park etmeleri için kullanılan otoparkların açık otopark olarak kabul edilebilmesi için, dışarıya olan top- lam açık alanın, döşeme alanının %5’inden fazla olması gerek- mekte ve ayrıca açık otoparklarda, dışarıya olan açıklıklar iki cephede ise bunların karşılıklı iki cephede bulunması ve her bir açıklığın gerekli toplam açıklık alanının yarısından büyük olması gerekmektedir. 5. ŞARJ İSTASYONU SAYISI VE ÖZELLİKLERİ Her geçen gün elektrikli araç pazarı büyüyeceğinden, yeni bi- nalarda elektrik güç hesapları yapılırken ilave elektrikli araçla- rının şarj edeceği göz önünde bulundurulmalı, kolay ulaşılabi- lir şarj alanı, uygun havalandırma sistemi, ilave elektrik gücü ve tesisatı ilerideki ihtiyacı karşılayacak özellikte seçilmelidir. Yeni bina veya yeni cadde dışında bir park tesisi yapılıyorsa elektrik araç şarj istasyonu düşünülmelidir. Sağlanması gereken elekt- rikli araç şarj istasyonu başka bir deyişle elektrikli araç park yeri yüzdesi, kullanım alanına ve toplam otopark sayısına göre be- lirlenmektedir. Tablo 3’te kullanım alanlarına göre, elektrikli araç şarj yeri yüzdesi verilmektedir. Türkiye piyasasında elektrikli araç şarj istasyonu satış ve ku- rulumu yapan, firmalar: Eşarj, Fullcharger, Yeşil Güç Enerji ve Gersan’dır. Bazı firmalar sattıkları veya kiraladıkları araçlar için müşterilerine şarj istasyonu imkânı sağlamaktadır [16]. Ülke- miz otopark yönetmeliğine göre otopark sayısı, açık tesisler- de parsel alanı üzerinden, diğer yapılarda ise emsal hesabına konu alan üzerinden belirlenmektedir. Ülkemizde de yeni oto- park yönetmeliklerinde otoparkların %1-3’nün elektrikli araç- lar için ayrılması düşünülmelidir. Elektrikli araç şarj cihazı, elektrikli araca doğrudan bağlantı- ya izin verecek şekilde yerleştirilmelidir. Amacı özel olarak be- lirtilmediği sürece, elektrikli araç şarj cihazı, park yüzeyinin 60 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 1 33 TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 1, s 28-34, 2017

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==