Nisan-Mayıs-Haziran 2017 | Sayı: 1

Yeraltı tünel ve istasyonlarda trenlerin normal çalışmaları dı- şında karşılaşılabilecek olağanüstü şartların tamamı acil du- rum olarak nitelendirilir. Acil durum şartları, temel olarak tren- de, tünelde ve/veya istasyonun farklı noktalarında çıkabilecek yangın sonucunda veya bilet holleri, istasyon giriş merdivenle- ri ve/veya peronda kasıtlı veya kasıtsız olarak meydana gelebi- lecek her türlü açığa çıkan ısının ve dumanın ortamdan cebri olarak uzaklaştırılmasını ve böylece yolcuya bir temiz hava ko- ridoru açılarak yolcu tahliyesini kapsayan şartların bütünüdür. Zira acil durumlarda ilk hedef yolcuların salimen tehlike mer- kezinden uzaklaştırılması ve güvenli toplanma mahalline ulaş- masının sağlanmasıdır. Bu ise yolcuya etkin bir temiz hava ko- ridoru (yolcu tahliye yolu) açılarak sağlanabilir. Çünkü yangın anında dumanın yarattığı görüş kaybı, gözlerin ve nefes yolla- rının tahrişi, oksijen azlığı sonucu solunum güçlüğü ve ortamın oluşturduğu panik hissi ve sıcak dumanın ışınım etkisi ile olan ısı geçişi nedeniyle yolcular, görevlilerin ve acil durum sesli/ışıklı uyarılarının yanı sıra ağırlıklı olarak serin ve temiz havanın yön- lendirmesi ile kendisine emniyetli çıkışı bulabilir. İstanbul-Şişli istasyonu için yapılan bu çalışmada yangın se- naryosu/simülasyonları CFD analizleri ile irdelenmesi ve yolcu tahliye yollarının güvenliğinin sağlanıp sağlanmadığının ince- 1. GİRİŞ Şehir içi toplu ulaşımın en önemli araçlarından biri de raylı sistem taşımacılığıdır. İstanbul’da 1989 yılından bu yana top- lamda 133,5 km uzunluğundaki 11 kent içi raylı sistem hattının işletmeciliğine ulaşılmıştır. Bu hatların 95 km’si yer altı met- ro sistemi olup yakın bir gelecekte İstanbul için toplamda 600 km’lik bir raylı sistem hat uzunluğu öngörülmektedir. Altı kat daha büyüyecek olan metro ağına yapılacak yatırımlar göz önü- ne alındığında, yüksek maliyetlerin en aza indirilmesi ve aynı zamanda hızlı ve güvenilir bir ulaşım sisteminin tesisi için bi- limsel çalışmaların yürütülmesi gerekmektedir. İstanbul M2 Yenikapı-Hacıosman metro hattı, istasyonlar, is- tasyonları dış ortama bağlayan hava atım bacaları ve istasyon giriş-çıkış bağlantı yolları ile yeraltında trenlerin hareket ettiği tünellerden meydana gelen karmaşık bir ağ yapısına sahiptir. Bu yapı içinde normal şartlarda trenlerin hareketi sonucunda meydana gelen, gerektiğinde de fanlarla desteklenen hava ha- reketleri mevcuttur ve bu hava hareketleri M2 Yenikapı-Hacıos- man metro hattının iç ortamını oluşturur. ÖZET İstanbul M2 Yenikapı-Hacıosman metro hattı, istasyonlar, istasyonları dış ortama bağlayan hava atım bacaları ve istasyon giriş-çı- kış bağlantı yolları ile yeraltında trenlerin hareket ettiği tünellerden meydana gelen karmaşık bir ağ yapısına sahiptir. Yeraltı tünel ve istasyonlarda trenlerin normal çalışmaları dışında karşılaşılabilecek olağanüstü şartların tamamı olan acil durum şartlarında ana hedef yolcuların salimen tehlike merkezinden uzaklaştırılması ve güvenli toplanma mahalline ulaşmasının sağlanmasıdır. Bu ise yol- cuya etkin bir temiz hava koridoru (yolcu tahliye yolu) açılarak sağlanabilir. İstanbul-Şişli istasyonu için yapılan bu çalışmada yangın senaryolarının CFD analizleri ile irdelenmesi ve yolcu tahliye yollarının güvenliğinin sağlanıp sağlanmadığının incelenmesi hedeflen- miştir. Metro İstanbul tarafından sağlanan mimari projeler kullanılarak istasyon ve tünellerin yanı sıra hava atım bacaları da bire bir ölçüde simülasyonlara dâhil edilmiş, istasyonlardaki fanların kapasite eğrileri de programa tanıtılarak farklı senaryolardaki davra- nımların Autodesk CFD Simulation programı ile sayısal modellemesi yapılmıştır. Bu çalışmada delme tünel tekniği ile inşa edilmiş olan Şişli İstasyonunun ve bağlantı tünellerinin yangın ve yangın dışı duman-sis acil durum şartlarında yangın senaryolarına bağlı istasyon sıcaklık dağılımları ve hava hareketleri hazırlanan CFD (HAD) analizi ile incelenmiş, sonuçlar yolcu tahliyesi açısından irdelenmiştir. İSTANBUL ŞİŞLİ METRO İSTASYONU YANGIN SİMÜLASYONU VE YOLCU TAHLİYESİNDE TVF FANLARININ ETKİSİ Nurdil Eskin 1 Mesut Gür 2 1 Prof. Dr. İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Fakültesi 2 Prof. Dr. İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Fakültesi TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 1, s 46-52, 2017 46 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 1

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==