Nisan-Mayıs-Haziran 2017 | Sayı: 1

açığa çıkan enerji miktarının 5 MW ile 25 MW aralığında değişe- bildiği görülmektedir. Bu proje kapsamındaki analizlerde tren- deki yangın yükünün değişimi, tren yangını yangın yükü aralığı, NFPA 204 yangın sınıflandırması ve Metro Ulaşım A.Ş. halihazır- daki şartnameler göz önüne alınarak hesaplanmış ve analizler- de CFD simülasyon programlarına girilmiştir. Analizlerde yangın yükü ile birlikte açığa çıkan duman debisi NFPA 204 de açıklanan duman debisi hesaplama yöntemlerine bağlı olarak çıkarılmış ve yangın ısıl gücüne ( (kW))- ve z(m) yüksekliğe bağlı olarak Zukoski bağıntısı ile hesaplanmıştır ve çalışmada zamana bağlı olarak değişen yangın yükü kullanıla- rak duman debisi hesaplanmış ve programa tanıtılmıştır [2]. Örnek bir duman debisinin zamana bağlı değişimi Şekil 4’te gösterilmiştir. 5. ACİL DURUM SENARYOLARI VE KISITLAR Yangının konumu diğer parametreler ile birlikte istasyonlar- da acil durum senaryolarının belirlenmesi açısından önemlidir. Yangının konumu yangına müdahale, yolcu kaçış yollarının be- lirlenmesi ve tahliye süreleri açısından farklı senaryoların oluş- turulmasına sebep olmaktadır. Çünkü hazırlanan tüm senaryo- lar yolcuların salimen güvenli bir toplanma alanına ulaştırılma- sını hedeflemelidir. Bu da yangının olduğu noktadan yolcunun belirli süreler zarfında uzaklaştırılması ile olmaktadır. Metro İs- tanbul A.Ş.’de hâlihazırda kullanılmakta olan yangın senaryoları bu çalışma kapsamında detaylı olarak incelenmiştir. Yolcuların tahliyesinde NFPA 130’a göre belirlenen ve Tablo 2’de verilen maruz kalınan sıcaklık ve dayanma sınırları esas alınmıştır. Tünellerde yangın havalandırma sistemleri için uyulması ge- reken çeşitli kısıtlar standartlarda verilmektedir [1, 4]. Bunla- rın başlıcaları; • Havalandırma sisteminin sağladığı havalandırma hızı, yolcunun taze havayı hissedebilmesi için 0,75 m/s’den küçük olmamalı ve insanların kaçışlarını güçleştirme- mek için 11 m/s hız limitini aşmamalıdır. • Yangın bölgesinde ters katmanlaşmayı önlemek için hız daima kritik hız değerinden yüksek olmalıdır. Böylece duman yolcu tahliye yönünün aksi yönde süpürülmüş ve yolcular için güvenli bir tahliye yolu yaratılmış olur. • Havalandırma sistemi, yolcuların tahliyesi sırasında tah- liye yolundaki sıcaklığın 50 °C’yi aşmamasını sağlamak zorundadır. • Yangında aktif olan her bir havalandırma ekipmanı sıcak- lığa karşı test edilmiş olmalı ve bu sıcaklık 150 °C’nin al- tına düşmemelidir. • Duman kesafeti 30 m’den görülebilir şekilde 80 lx (lüks)’ün altında olmalıdır, kapılar ve duvarlar 10 m’den görülebil- melidir. Bu standartlar ışığı altında acil durum şartlarında TVF’lerin çalışma prensibi; 1. Yolcuların kaçış güzergahı 2. Ortam sıcaklığı < 50 °C Şekil 3: Tren araç yangını süresince açığa çıkan enerjinin değişimi [3] Şekil 4: Açığa çıkan duman miktarının yangın süresi ile değişimi Tablo 2. Maruz Kalınan Sıcaklık ve Dayanma Sınırları Maruz Kalınan Sıcaklık (°C) Dayanma Süresi (dk) 80 3,80 75 4,70 70 6,00 65 7,70 60 10,10 55 13,60 50 18,80 45 26,90 40 40,20 TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 1, s 46-52, 2017 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 1 49

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==