Nisan-Mayıs-Haziran 2017 | Sayı: 1

da peronda olduğu şartlarda gerçekleştirilmiştir. CFD analizle- rinde önce incelemede kullanılan Şişli istasyonunun uygulan- mış projelerine bağlı olarak katı modeli hazırlanmış, CFD prog- ramına tanıtılmıştır (Şekil 6). 6.1 İstasyon Tipinin Sıcaklık Dağılıma Etkisi Metro hatlarında istasyon tipi olarak genelde Delme Tünel Tip İstasyon ve Aç Kapa tip istasyon uygulanmaktadır. İstas- yon tipinin birbirinden farklı mimari geometrisi nedeniyle hava hareketlerine etkisi de farklı olacaktır. Bu makalede örnekleme olarak Gayrettepe (Aç kapa istasyon) ve Şişli istasyonları (Del- me Tünel Tipi) simülasyon sonuçları karşılaştırılmaktadır. Pro- je çerçevesinde her iki istasyonda yangın durumunda meyda- na gelen sıcaklık, hız ve basınç dağılımları incelenmiş ve karşı- laştırılmıştır. Burada sadece simülasyon sonuçlarında acil du- rumda ortaya çıkan yangın sonucundaki sıcaklık dağılımları- nın zamana bağlı olarak değişimleri verilmektedir. (Şekil 7 ve 8) Bu sonuçlara baktığımızda Delme Tünel Tipi bir tünel olan Şişli istasyonunda TVF’ler aracılığıyla istasyonun ortasında çı- kan bir yangında sıcak gazların peron boyunca daha iyi bir şe- kilde emilebildiği, aç-kapa istasyonda ise tavanın yüksek ol- ması nedeniyle sıcak gazların peronda yayılma etkisi gösterdi- ği belirlenmiştir. Bu tip istasyonlarda yolcu tahliye koridorları- nın ilave temiz hava fanları ile desteklenmesi yararlı olacaktır. 6.2 Yolcu Tahliyesinde TVF fanlarının etkisi Yangın istasyonda peron seviyesinde tren yangını olarak mey- dana geldiğinde istasyon fanlarının çalıştırılma senaryosu si- mülasyonda uygulanmıştır. Bu senaryoya göre yangın olan hat- ta hizmet eden TVF fanları emme modunda çalışmakta, istas- yondaki taze hava fanları ise yolcu tahliye merdiven ve çıkış- larına taze havayı basmaktadır. Eğer yangın istasyonlar arasındaki tünelde meydana gelen tren yangını ise bu durumda, TVF fanları istasyonlar arası hava hareketini sağlayacak şekilde çalıştırılmalıdır (Şekil 5). Bu du- rumda tünelde yolcu tahliyesi yönündeki istasyon TVF fanı bas- ma modunda, diğer istasyon ise emme modunda çalıştırılma- lıdır. Bu makalede sadece istasyon peron yangını simülasyon sonuçları verilmektedir. İstasyon peron katının yangının başlangıcından öngörülen tahliye süresi olan 16 dakika aralığında zamana bağlı olarak Sıcaklık dağılımları Şekil 9’da verilmektedir. Yapılan analizde yolcu tahliye hattındaki tüm sıcaklık değerlerinin (şekildeki mavi renkli merdiven ağızları) kabul edilebilir, güvenli sıcak- lık seviyesinde sağlanmış olduğu tespit edilmiştir. Böylece Tü- nel havalandırma Fanlarının (TVF) kapasitelerinin duman gazı tahliyesinde çok etkin olduğu görülmüştür. Bu fanlar hem yan- gın bölgesindeki dumanı seyrelterek sıcaklıkların düşmesini ve hem de duman gazının peron içine girmesini engellemiştir. İstasyondaki hava hızlarının yangın anındaki değişimi Şe- kil 10’da verilmektedir. Hava hızlarının özellikle hava atım ba- calarına doğru yüksek değerlere ulaştığı görülmektedir. Yolcu tahliyesinde kullanılacak peron merdivenlerinde hava hızları- nın standardın öngördüğü seviyelerde sağlandığı ve hava hız- larının peron merdivenlerine doğru hızlandığı analiz sonuçla- rından elde edilmiştir. Benzer şekilde istasyondaki basınç dağılımları da yolcu tah- liyesi süresince elde edilmiştir. Analizler sonucunda elde edi- len basınç dağılımları basınçların başlangıçta peron bölgesin- de artı değerlerde olduğu, yangının büyümesi ile devreye giren TVF fanlarının çalışması sonucunda peronda basınçların düş- tüğünü göstermektedir. Fanların emiş modunda çalıştırılması özellikle peron bölgesinde oldukça güçlü bir eksi basınç sağ- lamakta, ancak gerek hava atım bacaları tünel bağlantı ağzı- nın asimetrik konumu, gerekse bacaların farklı geometrik ya- pısı sıcaklık ve hız profillerinde olduğu gibi basınç dağılımları- nı da etkilemektedir. Bu nedenle istasyon peron bölgesindeki geçiş asimetrisi de sıcaklık, hız ve basınçları etkilediğinden is- tasyonlarda fan kapasiteleri ve senaryolar irdelenirken istasyo- na özgü geçişler mutlaka göz önüne alınmalıdır. Şekil 9: Yangın konumu istasyonun orta noktasında (peronda tren yangını) durumunda t= 40 sn, t= 300 sn, t= 600 sn ve t= 1000 sn’deki sıcaklık dağılımları (Yangın yükü 15 MW) t= 40 sn t= 300 sn t= 600 sn t= 1000 sn Sıcaklık Dağılımı: TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 1, s 46-52, 2017 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 1 51

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==