Nisan-Mayıs-Haziran 2017 | Sayı: 1

duğu konusunda ısrarcı olunur. Projeye masalar ve sandalye- ler çizilir, bölümün üzerine kişi sayısı yazılır. Fakat bunların hiç- biri kişi sayısı hesabını değiştirmez. Yönetmelik restoran ve ye- mekhaneler için kullanıcı yük faktörünü 1,5 m 2 /kişi verir. Bu du- rumda 750 m 2 ’lik yemekhaneye 300 sandalye çizseniz de, o ye- mekhane 500 kişiliktir. Merdiven yapılamıyorsa yapılacak şey, yemekhaneyi küçülterek katın kalanına daha büyük kullanıcı yük katsayısı olan (örneğin depo) farklı fonksiyonlar yaratmak- tır. Yönetmelikte yer alanı kullanıcı yükü tablosu kullanılarak so- runu çözmek mümkündür. Kullanıcı yükü hesabıyla ilgili sorunların en çok yaşandığı bina gruplarından biri de Alışveriş Merkezleridir. Bunların özellikle yeme içme bölümlerindeki oturma alanları başlangıçta plan- lanana göre her zaman artma eğilimi gösterir. Bu artışlar plan- lanırken de genelde kaçış olanaklarının uygunluğu göz önün- de tutulmaz. Sonuçta yetersiz kaçışların bulunduğu çok kala- balık katlarla karşı karşıya kalınır. Kullanıcı yükü hesabını ilgilendiren değişiklikler her zaman tasarım aşamasında olmaz. Hatta daha çok işletme sırasında olur. Bu nedenle bina kullanıcılarının da bu sorunun önemli bir parçası olduğu unutulmamalıdır. 3. ÇIKIŞLARIN ENGELLENMESİ Kaçış yollarının düzenlenmesiyle ilgili bir başka sorun çıkış- ların engellenmesi veya kullanılamaz hale getirilmesidir. Ada- na’daki acı olay bunun en yakın ve çarpıcı örneğidir. Çıkış ka- pılarının güvenlik nedeniyle kilitli tutulması, yurtlarda ve top- luma açık yerlerde sık karşılaşılan bir yanlıştır. Oysa ki kapıları bu şekilde kilitlemeden güvenliği sağlama- nın yolları vardır. Manyetik kontak kullanılması iyi bir çözüm- dür. Bunlar normal işletme koşullarında kapıyı kilitli tutar ve yangın anında gelen sinyalle otomatik olarak kilidi çözer. Elle çalıştırmanın mümkün olması için de kapıların yanına mühür- lü birer buton konulur. Bunun dışında bu tür güvenlik zafiyeti olacağı düşünülen bölgelerin kamerayla izlenmesi veya kapı açıldığında çalışacak sesli uyarı sistemlerinin kullanılması da çözüm olabilir. Unutul- mamalıdır ki, yangın durumunda çalışması gereken ekipmanın, yangın harici gerekçelerle kullanılamaz hale getirilmesi, felaket- le sonuçlanacak olaylara sebep olabilmektedir. 4. KAPI YÖNLERİ Kaçış yolu üzerindeki kapıların prensip olarak kaçış yönünde açılması doğru olur. Yönetmeliğe göre 50 kişinin üzerinde kulla- TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 1, s 58-61, 2017 Resim 1: Panik barın kullanılmaması için muhafaza altına alınması Resim 2: Çıkış tarafında asma kilitle kilitlenmiş ve açılması engellenmiş çıkış kapısı Tablo 1: Yangın yönetmeliği Ek 5/A tablosu Kullanım Alanı m 2 /kişi 1 Konferans salonu, çok amaçlı salonlar (balo vs), lokanta, kantin, bekleme salonları, konser salonları, sinema ve tiyatro salonları, topluma açık stüdyo, düğün salonu vb. 1.5 2 Dans salonları, bar, gece kulüpleri ve benzeri yerler Oturulan kısımları için 1.0 Ayakta durulan kısımları için 0.5 3 Sergi alanları, stüdyolar (film, radyo, televizyon, kayıt) 1.5 4 Terminallerin yolcu geliş gidiş bekleme salonları 3 5 Derslikler, bilgisayar odaları, seminer salonları 1.5 6 Resepsiyon alanları, bekleme alanları, atrium zemini 3 7 Çok amaçlı spor tesisleri 3 8 Süpermarketler, mağazalar, dükkânlar 5 9 Sanat galerileri, müzeler, atölyeler 5 10 Fitness merkezleri, aerobik salonları, okuma salonları 5 11 Ofisler, dernek merkezleri, halk kütüphaneleri 10 12 Öğrenci yatak odaları 10 13 Paketleme yerleri, fabrika üretim alanları 10 14 Hastane yatak odaları, hemşire odaları 20 15 Mutfaklar, çamaşırhaneler 10 16 Otel yatak odaları 20 17 Hastane laboratuarları, eczaneler 20 18 Muayenehane, öğrenci laboratuarları 5 19 Depolar, ambarlar, makine daireleri 30 20 Otoparklar 30 Kullanıcı yükü; gerekli kaçış ve panik hesaplarında kullanılmak üzere 1, 2, 3 ve 4. satırlarda yer alan kullanım alanlarında net alana, diğer satırlarda yer alan kullanım alanları için brüt alana göre hesaplanır. Kişi sayısı belirli olan mahallerde, yukarıdaki değerlere göre hesaplanan değerden az olmamak üzere, belirtilen kişi sayısı esas alınır. TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 1 59

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==