Temmuz-Ağustos-Eylül 2017 | Sayı: 2

ayrışmaya uğraması sonucunda cidar boşlukları arasın- da yangının yayılması. • Zemine düşen yanıcı enkaz nedeniyle zemin seviyesin- de oluşan ikincil yangınlar nedeniyle oluşan yayılma [5]. 1. YANGIN NEDENİYLE OLUŞAN DUMAN HAREKETİ Kapalı mekanda başlayan bir yangın, havalandırma koşul- larına da bağlı olarak cephe boşlukları üzerinden bina dışına doğru yayılma eğilimindedir. İç cidardaki cam, mekan tarafın- da olması nedeniye termal radyason etkisiyle daha erken kırı- lır. Alev ve duman pencere yoluyla cidar arasındaki boşluğa Şe- kil 1.a’ da görüldüğü gibi geçer. Dış cidardaki cam daha sonra Şekil 1.b’de görüldüğü gibi, alev ve dumanın etkisi altında ka- larak kırılabilir. Diğer senaryoda ise duman ve alevin iç cephe- yi yalayarak yukarı doğru yükselmesiyle Şekil 1 c’de görüldüğü gibi üst kattaki cam kırılır. Bu senaryoları etkileyen çeşitli fak- törler mevcuttur [6]. (Şekil 1) Bu çalışmada farklı genişliklere sahip çift cidar cepheli bina- larda yangın çıkması durumunda, yangının cidar boşluğunda nasıl bir yol izlediği sayısal yöntemle benzetilmiş (simüle edil- miş), farklı cidar derinliği ve havalandırma açıklığı kombinas- yonlarıyla elde edilen benzetim sonuçlarında hangi genişlikle- rin duman yayılımı bakımından daha avantajlı sonuçlar verdi- ği incelenmiştir. 3. SAYISAL BENZETİM PROGRAMI Planlanan yangın senaryoları tasarlanan model bir binada sayısal yöntemle incelenmiştir. Kullanılan sayısal yöntemin prensibi, alan modellerinde olduğu gibi, hakim olan diferan- siyel denklemlerin sonlu elemanlar yöntemiyle çözülmesi esa- sına dayanmaktadır. Bu çalışmada sayısal benzetim yazılımı olarak PyroSim kullanılmıştır. Bu yazılım FDS (Fluid Dynami- cs Simulator)’in kullanıcı arayüzü olarak işlev görmektedir [7]. 4. KULLANILAN SAYISAL MODEL Bu çalışmada model olarak, zemin+ 4, toplam 5 katlı rezidans fonksiyonu olan bir bina tasarlanmıştır. Binada her katın yük- sekliği 3.5 m olup yangının bulunduğu mekan ve bununla aynı düşey aksta yer alan tüm mekanların dış cephesinde (çift cida- rın iç tarafında) 1.8 m x 2.2 m ölçülerinde pencereler bulunmak- tadır. Bu akstaki mekanların plandaki büyüklüğü 20 m 2 ’dir. Yan- gının 2. katta incelenen mekanın tam ortasında meydana gel- diği düşünülmüştür. Yangının büyüklüğü 5 MW olarak seçilmiş- tir. İncelenen modelin sa- yısal ortamdaki görünüşü Şekil 2’ de yer almaktadır. Çift cidar cephenin de- rinliği 50, 100 ve 150 cm olarak alınmıştır. Çift ci- dar cephenin iç kısmın- daki cephe bölümünde yer alan saydam yüzey- lerde 6 mm kalınlığında cam kullanılması plan- lanmıştır. Bu kalınlığa sa- hip camlarla ilgili yapılan çalışmalara bakıldığında 110 ºC’lik ortam sıcaklı- ğında çatladığı ve kırıldığı görülmüştür [8]. Yapılan sayısal analizde de kapalı mekanda ve çift cidar ara- sında bu sıcaklık değerle- rine ulaşıldığında camla- rın kırılması tasarım ve- risi olarak programa girilmiştir. Çift cidarın dışındaki cephede yer alan camın kırılma riski daha düşüktür ve kırılması halin- de dumanın tahliyesine yardımcı olması nedeniyle avantajlı bir durum oluşturmaktadır. Bu nedenle benzetimde çift cidarın dı- şındaki camın kırılma durumu dikkate alınmamıştır. Çift cidar cephenin altında ve üstünde açıklıklar bırakılarak farklı hava- landırma olanakları oluşturulmuştur. Açıklıkların ölçüleri ise 20 ve 40 cm olarak planlanmıştır [9]. 5. YANGIN SENARYOLARI Çift cidar derinliği ile alt ve üst açıklıkların farklı boyutsal kombinasyonları kullanılarak 6 farklı senaryo oluşturulmuştur. Tablo 1’de planlanan senaryolar görülmektedir.Toplam benze- tim süresi, farklı havalandırma koşullarındaki durumun karşı- laştırmalı olarak görülebilmesi için 140 s alınmıştır. (Tablo 1) Şekil 1. Çift cidar cephelerde duman yayılımı Şekil 2. Tasarlanan bina modelinin sayısal ortamdaki görünüşü Tablo 1. Benzetim için üretilen senaryolara ait boyutsal özellikler TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 2, s 30-34, 2017 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 2 31 Senaryo Çift Cidar Genişlik (cm) Alt Açıklık (cm) Üst Açıklık (cm) 1a 50 20 20 1b 50 40 40 2a 100 20 20 2b 100 40 40 3a 150 20 20 3b 150 40 40

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==