Temmuz-Ağustos-Eylül 2017 | Sayı: 2

lardaki dış cephe kaplamaları ve yalıtımmalzemelerinin yanma özellikleri, bina ön cephelerinin yangından korunması, yangın bariyeri oluşturulması gibi emniyet önlemlerinin uygulanması da dâhil olmak üzere bir dizi araştırma başlatıldı. Bu yazı Çin’de binaların dış cephe kaplamalarındaki yangın emniyetini düzenleyen mevcut yasa, yönetmelik ve standartla- rı bir bütün olarak değerlendirmektedir. Son zamanlarda mey- dana gelen üç gerçek yangın olayında yangının çıkış nedenleri ve yayılma mekanizmaları da analiz edilmiştir. İlave olarak son dış duvar kaplamalarının yangın performanslarının daha iyileş- tirilmesi için yapılan araştırma çalışmaları ve yeni yönetmelik geliştirilmesi de bu yazıda ele alınmıştır. 2. DIŞ DUVAR KAPLAMA ŞARTLARI 2.1 İnşaat Malzemelerin Yanıcılığı Malzeme yangın direnci; bir inşaat malzemesinin en önemli yangın performansı özelliklerinden biridir. Çin’de yangın perfor- mansına karşı bu direnç, yanıcılık özelliği olarak da anılır. Ge- nelde, yangına dayanım, yalıtım ve dış duvar kaplamalarında kullanılan diğer malzemeler de dahil olmaz üzere, tüm inşaat malzemeleri için gereklidir. Geleneksel olarak, inşaat ürünleri Çin standardı GB 8624- 1997’ye göre[10] yangına tepki bakımından dört farklı sınıfta tasnif edilir. GB 8624-1997 standardında belirtilen test standart- ları esas olarak DIN 4102[11] standardına dayanmaktadır. Be- lirtilen dört sınıf şunlardır: A, B1, B2 ve B3, aynı zamanda Çin- ce’de sırasıyla yanmaz, zor yanar, normalde yanar ve kolay ya- nar olarak da anılmaktadır. GB 8624-1997 standardı yeni GB 8624-2006[12] kabul edilip yerini alana kadar Çin’de birçok yönetmelik ve şartnamede ba- şarıyla kabul edilmiş ve uygulanmıştır. Yeni GB 8624-2006’de in- şaat ürünlerinin yangın performanslarına karşı dirençleri için, sı- nıf A1, A2, ve B - F dahil olmak üzere, Avrupa Sınıflandırma Sis- temi EN 13501-1[13] esas alınmış ve sınıf sayısı 7 olmuştur. An- cak eski sınıflandırma sistemi olan GB 8624-1997 uzun süre kul- lanılmış ve yürürlükteki birçok yönetmelik ve uygulama şartna- meleri ve standartlarla bağlantılıdır. Özetle halen GB 8624-1997 ile bağlantılı olan tüm yönetmelik, şartname ve standartların güncellenmesi için uzun bir süre gereklidir ve yeni sınıflandır- ma sistemine geçiş için güncelleme çalışmalarının tamamlan- masının yıllar süreceğine inanılmaktadır. Bunun anlamı her iki sistemin de birlikte uzun süre yürürlükte olacağıdır. İki sınıflandırma sistemini kullanarak test edilen çeşitli inşa- at ürünleri sınıflandırmalarının karşılaştırılmasından, iki sistem arasında hızlı ve basit dönüşüm yapmak için bir karşılık değer- leri Tablo 1’de sunulmuştur. Burada tablonun sadece iki siste- min test edilen bazı ürünler için genel bir değerlendirme verdi- ği ve tüm ürünler için kullanılamayacağı belirtilmelidir. Belli bir ürünün yangına tepki sınıfını belirlemek için belli sınıflandırma sistemine göre standart testler uygulanmalıdır. 2.2. Yangın Tasarım Yönetmeliği GB 50016 ve GB 50045 Çin’de yükseklik sınırlandırmaları olan farklı tip binalara iki farklı yangın tasarım yönetmeliği uygulanmaktadır. GB 50016 [14] tek katlı ve çok katlı binaları, örneğin: yüksekliği 9 katı aş- mayan konut tipi binalarla yüksekliği 24 metreyi geçmeyen kamu binalarını kapsar. GB 50045 [15] ise çok katlı yüksek bi- naları örneğin 9 kattan daha fazla katı olan konut tipi binaları ve 24 metreden yüksek kamu binalarını kapsamaktadır. Her iki yönetmeliğin de dış duvarlarının binanın yangın kom- partımanı olarak kabul edilebilmesi için yangına karşı direnç için şartları vardır. Dış duvarların yangına tepkisi de ayrıca yönetme- liklerde belirtilmiştir (Tablo 2). Çok katlı ve yüksek binalar için, yük taşıyan ve yük taşımayan dış duvarların yangına tepki sınıfı, Sınıf A veya ‘yanmaz’ olarak tanımlanır. Ancak yangın dayanı- mı ve yangına tepki şartları dış duvarlara uygulanmakta, fakat dış yalıtım ve son kat sistemleri ve diğer tip yalıtım sistemleri gibi dış duvar kaplamalarına uygulanmamaktadır. Dış duvarların Yangına Karşı Direnç Derecelendirmesi şartla- rına ilave olarak iki yönetmelik de dışarı çıkan alevlerin ve du- manın dikey yönde yayılmasına mani olmak için duvarda üç- gen şeklinde boşluklar ve yatay çevresel yangın durdurucuların koyulmasının istemektedir. Dikey üçgen boşlukların yükseklik- leri 800 mm’den küçük olmayacak, yanma direnci derecesi en az 1.0 saat olan yanmaz malzemeden yapılacaktır. Perde duvar sistemleri için, zemin tabakasının yatay çeperindeki boşluklar yangının ilerlemesini ve yayılmasını önlemek için uygun yan- gın durdurucularla donatılacaktır. 3. GERÇEK YANGIN OLAYLARI 3.1 Televizyon Kültür Merkezi Yangını (TVCC), Beijing, 2009 [5-6] Televizyon Kültür Merkezi (TVCC) yangını 9 Şubat 2009 gecesi başladı. Bu tarih Çin’de yeni yıl kutlamalarının son günüdür. Bir itfaiyeci öldü ve yedi kişi yaralandı. TVCC binası Çin merkez Te- levizyonuna (CCTV) aitti ve Resim 1’de görüldüğü gibi CCTV ge- nel merkezine bitişik bir binaydı. Bina o tarihte henüz tamam- lanmamıştı ve kullanılmıyordu. TVCC binası 159 metre yüksekliğindedir (32 katlı) ve üç ya- pıdan meydana gelir: iki köşeli kanat ortasındaki bir ana bina, köşeli kanat yapıları kulenin doğu ve batı tarafında uzanır (Şe- kil 1-a). Ortasında bir atriyum olan ana kule 5. kattan 26. kata Yanabilirlik GB 8624-1997 Sistem sınıfı GB 8624-2006 Sistem sınıfı Yanmaz A A1 A2 Zor yanar B1 B C Yanar B2 D E Kolay yanar B3 F Tablo 1. GB 8624-1997 ve GB 8624-2006 standartlarında yangına tepki sınıfları TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 2, s 36-42, 2017 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 2 37

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==