Temmuz-Ağustos-Eylül 2017 | Sayı: 2

kadar olan bölümde yer almaktadır. Bir restoran ve bir otele ev sahipliği yapmaktaydı. Kulenin kuzey ve güney ön yüzleri- ne cam perde duvarlar koyulmuşken, doğu ve batı cephelerin- deki kaplamalar titanyum-çinko alaşımlı metal panel ve şerit- lerden oluşmaktaydı. Yangın çatıda yapılan havai fişek gösterisiyle başladı. Havai fişeklerden çıkan yüksek sıcaklıktaki parçacıklar çatının batı parçası üzerine düştüler, metal panellerin içine girdiler ve pa- nellerin altındaki yalıtım malzemeleri ve su geçirmez levhaları tutuşturdu. Titanyum-Çinko alaşımının 400°C civarında eriye- bildiği belirtilmiştir. Su geçirmez malzeme EPDM kauçuk lev- halardan yalıtım ise Ekstrüde Polistiren (XPS) köpükten yapıl- mıştı. Metal paneller ve yalıtım arasında boşluklar mevcuttu. Yangın çatı üzerinde doğu batı yönünde başladı. Yangının çatının kenarlarına eriştiğinde eriyen ve damlayan XPS malze- menin ön cephelerden aşağıya doğru akmaya başladığı bildi- rildi. Yangın bundan sonra aşağıdaki katlara yayılmaya başladı. Hızla esen rüzgârla beslenen yangın hızla yayıldı ve 20 dakika- dan daha kısa bir süre içinde kule tamamen alevlerle kaplandı. Yangın, bazılarının kısmen mobilyalı ve dekore edilmiş olması nedeniyle odalara da sıçradı. Yangın ve duman ana yapıdaki at- riyuma (ortası açık avlu) sıçradı. 20 katlı yüksek atriyum yangı- nın hareketini hızlandırdı ve yüksek basınç ve sıcaklıkla alevler üst katlardaki cam pencerelerin kırılmasına ve dumanın Şekil 1b’de görüldüğü gibi dışarı kaçmasına neden oldu. Şans eseri, odaların birçoğu boş ve tam olarak döşenmemiş olduğundan cam ön cephenin önemli bir kısmı sağlam olarak kaldı, bu ne- denle iç kısımlardaki alevler yayılabilecek ve binaya ciddi za- rar verebilecek yeterli yanıcı maddeyi bulamadı. Bina yangınları normal olarak alt katlardan üst katlara veya içeriden dışarı doğru yayılır. TVCC yangını tamamen farklı bir yayılma modeli sergiledi. Yangın ilk olarak çatıda başladı ve üst katlardan alt katlara ve dışarıdan içeri yayıldı. Aşırı miktar- da yanıcı yalıtım malzemesi kullanılması ve yapı içinde açıklık- ların bulunmasının yangının hızla yayılmasına yol açtığına ina- nılmaktadır. XPS yalıtımın erime ve damlama özellikleri de yan- gının aşağı yönde yayılmasını hızlandırmaya yardımcı olmuş- tur. Şerit panellerin de ön cephenin yoğun bir şekilde yanma- sında payı olmuştur. 3.2 Şanghay’daki Konut Binası Yangını, 2010 [7,8] 15 Kasım 2010 tarihinde Şanghay kentin- de konut olarak kullanılan çok katlı yüksek bir binada yangın çıkması sonucunda, bina- da yaşayanlardan 58 kişi öldü, 71 kişi yara- landı. Çelikle güçlendirilmiş betonarme, 28 katlı bina 1997 yılında yapılmıştı. Şekil 2 ya- nan bina ve bitişiğindeki binaları göstermek- tedir. Yangın meydana geldiğinde üç adet çok katlı yüksek binada dış duvarlara yalıtım kap- lamak üzere yenileme çalışmaları yapılıyor- Uygulanan yönetmelik Sınıf Yükseklik (H) veya Kat (S) Yangına dayanım ve yangına tepki sınıfı Yük taşıyan dış duvarlar Yük taşımayan dış duvarlar Konut binaları Kamu binaları Yangına dayanım Yangına tepki Yangına dayanım Yangına tepki Yüksek binalar GB 50045 I II S ≥ 19 kat 10 kat ≤ S ≤18 kat H ≥ 50 m 24 m ≤ H ≤ 50 m 2,0 2,0 A A 1,0 1,0 A A Tek katlı ve çok katlı binalar GB 50016 I II III IV S ≤ 9 kat S ≤ 9 kat S ≤ 5 kat S ≤ 2 kat H ≤ 24 metre H ≤ 24 metre S ≤ 5 kat S ≤ 2 kat 3,0 2,5 2,0 0,5 A A A B1 1,0 1,0 0,5 / A A A B2 Tablo 2. GB 50016 ve GB 50045 yönetmeliklerindeki yükseklik sınırlaması, Yangına Karşı Direnç Derecelendirmesi ve yangına tepki şartları Şekil 1. (a) TVCC binası yangından önce, (b) TVCC binası yangından sonra 38 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 2 TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 2, s 36-42, 2017

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==