Temmuz-Ağustos-Eylül 2017 | Sayı: 2

Eğer zemin bölgesine yangın bariyeri kullanılması gerekiyor- sa (Tablo 3’deki açıklamalara bakınız), yangın bariyerleri yan- maz malzemeden (Sınıf A) yapılacak ve yükseklik 300 mm’den daha az olmayacaktır. 5. ARAŞTIRMALARDA İLERLEMELER VE YÖNETMELİK GELİŞTİRMELERİ Araştırma test yöntemi olarak İngiliz Standardı BS 8414-1[16] kabul edilerek dış duvar kaplamalarının yangın performansı üzerinde çalışmak için bir seri araştırma yapılmıştır. BS 8414- 1 standardı gerektirdiği üzere kullanılan test aparatları bir ana duvar bir rüzgâr duvarıdır. Duvarlar en az 8.0 m yüksekliğinde olacaktır. Ana duvar en az 2.6 m eninde, rüzgâr duvarı ise en az 1.5 m genişliğindedir. Yanma odası ana test duvarının tabanın- dadır ve alev ana test duvarının tabanında açılan 2.0x2.5 m’lik açıklıktan ilerleyebilir. Yanma odası yaklaşık 2.0 metre geniş- liğinde, 1.0 m derinliğinde ve 2.25 m yüksekliğindedir. Isı kay- nağı ağaçtan yapılan karkasın verdiği alevle sağlanır. Ağaç çer- çeve yaklaşık maksimum 3.0±0,5 MW ısı akısına sahiptir. Ale- vin yaklaşık 20 dakika süreyle kararlı yanma olarak 35 dakika- lık bir süre için yanma sağlaması beklenir. Dış yüzeyde ve iç tabakalarda iki farklı yükseklikteki sıcaklık- ları ölçmek için Seviye 1 ve Seviye 2’de termokupllar yerleşti- rilir. Burada Seviye 1, açıklığın üst kısmından yaklaşık 2.5 met- re yukarıda ve Seviye 2 ise açıklığın üst kısmından yaklaşık 5.0 metre yukarısıdır. Dış yalıtım ve son kat sistemleri olan dış duvarlar için, fark- lı tip yalıtım malzemeleri ile bağlantılı değişik yanıcı maddeler, farklı kalınlıklarda EPS, XPS, PU ve PF (Fenolik köpük) test edil- miştir. Yalıtım için yüzey koruma tabakalarının kalınlığı da dik- kate alınmıştır. Bunun ötesinde, farklı yerlerdeki yatay yangın bariyerlerinin de etkileri incelenmiştir. Ön cephelerinde metal panellerin kullanıldığı dış duvarlar için alüminyum paneller ve alüminyum kompozit paneller test edilmiş ve dıştaki paneller ve içteki yangın yalıtımı arasındaki yangın durdurucuların et- kisi de incelenmiştir. Deneysel araştırmalara dayanarak yalıtım malzemelerinin yanıcılığı ve yüzey koruyucu tabakaları takılmasının dış kapla- malarda yangının yanıcı yalıtım malzemesini kullanarak yayıl- masında çok önemli rol oynayan iki etmen olduğu bulunmuş- tur. Yatay yangın bariyerleri yerleştirilmesi, 300 mm’lik yüksek yanmaz malzemelerin yanıcı yalıtım kullanılmış dış duvarlarda yangının yayılmasını geciktirme veya durdurmada etkili oldu- ğu bulunmuştur. Alüminyum paneller veya alüminyum kompo- zit paneller yüksek sıcaklıklarda eriyebilir, alev ve sıcak gazlar paneller ve yalıtımın arasındaki boşluklara girebilir. Dış panel- ler ve içteki yalıtım malzemeleri arasında yangın stopları kulla- nılmasının oyuklarda yangının yayılmasını kontrol etmede etki- li olduğu bulunmuştur. Araştırmanın ayrıntıları daha sonra ya- yınlanacak makalelerde yayınlanacaktır. Halen iki yönetmelik, GB 50016 ve GB 50045’de önemli ince- leme ve güncelleme çalışmaları başlamıştır. Bu iki yönetmeli- ği de bir yangın tasarım yönetmeliği adı altında iki yönetmelik arasındaki tutarsızlıkları ele alarak birleştirmek için çalışmalar yapılmaktadır. İki yönetmeliğin birleştirme çalışmaları hemen hemen tamamlanmak üzeredir. Dış duvar kaplamalarında ya- nıcı yalıtım malzemelerinin kullanılması için yönetmelik tasla- ğında daha önce belirtilen geçici yönetmeliklere ve son zaman- larda yapılan araştırma sonuçlarına dayanarak bina yüksekliği- ne bağlantılı şekilde yalıtımmaddelerinin yanıcılığını sınırlayan yeni şartlar önerilmiştir. Tablo 4 önerilen şartları özetlemektedir. Burada Tablo 4’de verilen bilgiler sadece açıklama amacıy- la verilmiştir. Dış cephe kaplamalarında kullanılacak herhangi bir yanıcı yalıtım malzemesi, gelecekte yayınlanacak yeni yö- netmelikteki şartlara uyumlu olmalıdır. 6. SONUÇLAR Bu makalede sunulan inceleme ve açıklamalara dayanarak aşağıdaki sonuçlar çıkartılabilir: (1) Yanıcı dış cephe kaplamalarının, uygun yangın bariyerle- ri ve koruyucu olmadan kulanılan yanıcı yalıtım malzemeleri- nin yangının hızla yayılmasına, ciddi hasar ve kayıplara yol aç- tığı ihtimalini düşündürmektedir. (2) Yapılan son araştırma çalışmaları dış duvar kaplamaların- da kullanılan yalıtımın yanıcılığının yangının dış duvarlar vasıta- sıyla yayılmasında önemli rol oynadığını göstermiştir. Yüzey ko- ruyucu tabakaların koyulması yanıcı yalıtımmalzemesinin doğ- rudan ısıya maruz kalmaması için gereklidir ve test kriterlerini karşılamasına yardımcı olacaktır. 300 mm’lik yüksek yanmaz ya- lıtım malzemesi kullanan yatay yangın bariyerleri dış duvarlar üzerinde yangının yayılmasını geciktirmede etkilidir. (3) Yeni yönetmelik taslağında önerilen şartlar binaların yük- seklikleriyle bağlantılı olarak dış duvar kaplamalarında kullanı- lacak yanıcı yalıtımmalzemelerine yanıcılık sınırlamaları belirle- yecektir. Önerilen bu şartlar gerçek yangın olaylarından öğreni- len derslere, mevcut ve yürürlükte olan geçici yönetmeliklere ve son araştırma sonuçlarından üretilen deneyim ve bilgilere daya- nılarak geliştirilmiştir. Bunlar büyük ihtimalle yüksek binalarda- ki dış duvar kaplamalarının kabul edilebilir yangın performan- sını değerlendirmek için önemli bir zemin sağlayacaklardır. TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 2 41 TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 2, s 36-42, 2017

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==