Temmuz-Ağustos-Eylül 2017 | Sayı: 2

TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 2 51 talamakta, risk iyileştirmeleri talep etmekte ve bunların hayata geçmesi koşuluyla sigortalamayı gerçekleştirmektedirler. Talep edilen iyileştirmelerin hayata geçirilip geçirilmediği sigortacı- lar tarafında izlemektedirler. Sigorta sektörü sigortalayacakla- rı riskler konusunda daha seçici davranmaktadır. Riskini yöne- ten şirket kendisini, riskini ve risk yönetimi yaklaşımını, sigor- ta sektörüne iyi anlattığı sürece mevcut sigorta fiyatlandırma politikaları içinde riskine en uygun ve iyi şartlarda ve bu şartla- rın gerektirdiği en uygun primde sigorta poliçesi alabilme şan- sına sahip olmaktadır. 4. SİGORTA Sigorta, zarara neden olabilecek olayların meydana gelmesi sonucu oluşacak maddi kayıpların tazminat ödenerek karşılan- masıdır. Sigorta, aynı türden tehlikeyle karşı karşıya olan kişile- rin, belirli bir miktar ücret ödeyerek, o tehlikenin gerçekleşme- si sonucu, zarara uğrayanların zararını karşılamak için oluşturu- lan bir sistemdir. Kişiler para ile ölçülebilecek zararlarını öde- dikleri prim yoluyla paylaşırlar. Sigorta bir dayanışma müessesesidir. Sigorta, kişilerin kal- dıramayacağı ekonomik kayıpların aynı tehlikeye maruz kişi- ler arasında pay edilmesidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda (Resmi Gazete Tarihi: 14.02.2011 Sayısı: 27846) sigorta sözleşmesi tanımını bulmak- tayız. Bu tanıma göre, sigortacının bir prim karşılığında, kişi- nin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmekle yü- kümlü olduğu sözleşme, sigorta sözleşmesidir. Sigorta, azami iyi niyet prensibine dayanarak çalışır. Yani, ha- sarın meydana gelmesinden sonra; • Sigortalının zararın azaltılmasında yardımcı olması ve hasarın tespitinde sigorta şirketine her türlü kolaylı- ğı göstermesi, • Sigorta şirketinin de, sigortalının maddi ve manevi ka- yıplara uğramasını önlemek bağlamında, saptanan ha- sarı kısa sürede ödemesidir. • Türk Ticaret Kanunu’nu sigorta açısından iyi anlamak önemlidir. Bu Kanunu’na göre • Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleş- mesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşme şartlarımızı ve gerekliliklerinin farkında olma- mız gerekmektedir. • Prim daha kısa zaman dilimlerine göre hesaplanmamış ise sigorta dönemi bir yıldır. Yenileme tarihini ve bu ta- rihlerde öngördüğümüz değişikliklerin düzenli takip edi- liyor olması gerekmektedir. • Aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksitinin ödenmesi ile başlar. • Sigortacı ve sigorta acentesi, sigorta sözleşmesinin ku- rulmasından önce, gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bil- gileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dik- kat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere  bağlı  bildi- rim  yükümlülüklerini sigorta  ettirene  yazılı olarak bildi- rir.  Ayrıca, poliçeden bağımsız olarak sözleşme süresin- ce sigorta ilişkisi bakımından önemli sayılabilecek olay- ları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklar. Ancak, bu noktada da sigortalının, kendisine yazılı olarak yapı- lan her açıklamayı iyi okuması ve anlaması önemlidir. Si- gortacı ise bu şartları yazılı olarak bildirmenin yanı sıra sigortalıya gerekli her türlü açıklamayı sözlü olarak yap- malı ve sigortalının oluşabilecek sorularını yanıtlamalı- dır. Sigortalı ve sigortacı arasında iyi iletişim olmalıdır. • Aynen tazmine ilişkin sözleşme yoksa sigorta tazmina- tı nakden ödenir. • Rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigortalının ihmali- nin belirlendiği ve değişikliklere ilişkin beyan yükümlülü- ğünün ihlal edildiği saptandığı takdirde, söz konusu ihlal, tazminat miktarına veya bedele ya da rizikonun gerçek- leşmesine etki edebilecek nitelikte ise, ihmalin derece- sine göre, tazminattan veya bedelden indirim yapılır. Si- gorta şirketleriyle doğru ve zamanında iletişim önemlidir. • Rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigortalının kastı hâ- linde ise meydana gelen değişiklik ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, sigortacı sözleşmeyi feshedebi- lir; bu durumda sigorta tazminatı veya bedeli ödenmez. • Sigortalının, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğinde du- rumu gecikmeksizin sigortacıya bildirmelidir. Rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması, ödenecek tazminatta veya bedelde artışa ne- den olmuşsa, kusurun ağırlığına göre, tazminattan veya bedelden indirim yoluna gidilir. Sigortacı rizikonun ger- çekleştiğini daha önce fiilen öğrenmişse, indirim yolu- na gidilmesi hükmünden yararlanamaz. Türk Ticaret Kanunu’ndaki sigorta sözleşmesi tanımının da ifade ettiği gibi bir riskin sigortalanabilmesi için mali karşılığının ölçülebilir olması gerekmektedir. Sigortanın doğru bedel üze- rinden yapılması, doğru primlerin ödenmesi ve yaşanabilecek hasar anında sigortadan doğru bedellerin alınabilmesi için ge- reklidir. Bu da mutabakatlı kıymet takdir çalışmalarının, aktü- eryaların, risk mühendisliğinin ve yapılan risk analiz çalışmala- rının önemini göstermektedir. Sigortalama sürecinde oluşturu- lan teklifnameler diğer önemli bir parametredir. Teklifname, si- gortalının doldurarak sigortacıya verdiği ve sigorta konusu ve poliçe şartları ile ilgili gerekli tüm bilgileri taşıyan bir formdur. Teklifnamelerin ileride ortaya çıkacak uyuşmazlıkların önlen- mesini teminen tarafların imzasını taşıması gerekir. Sigortacı- nın riski almada ve primi belirlemede kullandığı bilgileri özel- likle risk mühendisliği çalışması gerçekleşmemişse sadece bu forma dayandığı göz önüne alındığında, sigortalının bu formu detaylı ve doğru olarak doldurması gerekmektedir. Riskin sigortalanabilmesi için gerekli olan diğer hususlar ara- sından riskin ani ve beklenmedik nitelikte olması, meşru bir te- mele dayanması, hukuka ve topluma aykırı olmaması ve gerçek- leşme sıklığının çok yüksek olmaması gerekmektedir. Sigortacı, sigortalının faaliyet konusuna göre sigorta edip etmemeye ka- TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 2, s 46-55, 2017

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==