Temmuz-Ağustos-Eylül 2017 | Sayı: 2

S on yıllarda hızla artan yapılaşma ve bununla birlikte çok sayıda yapılan yüksek katlı binaların, endüstriyel yapıların, sosyal tesisle- rin birçoğunda yangına göre tasarım yapılmamış, yangın yalıtımı sadece iskân onayı almak için son aşamada yapılmıştır. Yangına karşı alınacak en önemli önlem, yangının yapıya etkisi ve oluşabilecek yangının büyüklüğü ve şiddetini yapı tasarlanırken hesap etmektir. Bu şekilde yangın tehlikesi rakamsal olarak anlaşılacak hem de yapılar daha ekonomik olarak tasarlan- mış olacaktır. İşte bu yönteme yangın mühendisliği denir. Yangın mühen- disliği, kullanılan yöntemlerin farklı olmasına rağmen ülkemizde yaygın olarak kullanılan ve ayrı bir yönetmeliği olan deprem mühendisliğine benzer bir işleyiş felsefesine sahiptir. Yangın Mühendisliği, son 25 yılda Avrupa ve Amerika’da hızla gelişim göstermiştir. Amerika’daki ikiz kulelerin 2001 yılında çökmesiyle bu araştırma alanı ivme kazanmıştır. Genova İstatistik Derneği’nin yaptığı araştırmaya göre sadece İngiltere’de bina yangınlarının sayısı yıllık ortalama 100,000’i bulmaktadır. Ülke ekonomi- sine zararı ise yıllık ortalama 1.9 milyar £ olmaktadır. Bina yangınından dolayı hayatını kaybeden insan sayısı ise son 20 yıldır düşüş göstermekle beraber yıllık ortalama 600’u bulmaktadır. Bina yangınlarının ekonomiye verdiği zarar diğer gelişmiş ülkelerde de oldukça yüksektir. A.B.D.’de bu rakam 17 mil- yar $’ı, Almanya’da ise 3 milyar €’yu bulmaktadır. Bina yangınlarının verdiği bu ekonomik yüke karşılık, A.B.D.’de yakın zamanda yaşanan 1994 North- ridge depremi için 20 milyar $ zarar öngörülmüştür. Yıllık ortalamadan he- sap edilirse, 1994’den bu yana bina yangınlarının A.B.D.’ye maliyeti yakla- şık 350 milyar $’dır. Bu karşılaştırma yangının gelişmiş ülkelere depremden daha ciddi bir ekonomik zarara neden olduğunu açıkça göstermektedir. İstanbul İtfaiyesinden alınan verile- re göre 2016 yılında yaklaşık 15.000 bina yangını olmuştur ve bu rakam son 4 yılda yüzde 25 artış göster- miştir. Konut stokunun hızla arttığı bu dönemde bina yangınlarında da bu oranda artış beklenmektedir. Bazı sigorta şirketlerinden alınan verilerine göre 1999-2016 yılları arasında tüm Türkiye kapsamında yangın kaynaklı hasarın sigorta şirketlerine maliyeti toplam 1.4 milyar TL’yi aşmıştır. Buna karşılık 1999 depreminin toplam ma- liyeti 630 milyon TL olmuştur. Yangın kaynaklı hasarın uzun vadede depre- min verdiği hasarı en az ikiye katladığı açıkça görülmektedir. Yangın Yönetmeliği Son olarak 2015 yılı içerisinde revize edilen Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Türkiye’nin yan- gın yönetmeliğidir. Bu yönetmeliğin Avrupa’daki özellikle de yangın ko- nusunda uzmanlaşmış İngiltere’deki yönetmeliklerden farkı yangın mühen- disliği yöntemlerini tanımaması ve bu yöntemler ile çözüm üretebileceğini içeren bir maddesi olmamasıdır. Yan- gın danışmanlarından beklenen yönet- melikteki tablolardan bazı rakamları okumak (yangın yalıtım süresi, kaçış mesafesi vb.) ve bu kuralları mima- ri çizimlerde uygulatmaktır. Oysaki Serdar SELAMET Ph.D İnşaat Mühendisliği Bölümü, Boğaziçi Üniversitesi Türkiye’de Yangın Mühendisliği 62 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 2 GÖRÜŞ

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==