Temmuz-Ağustos-Eylül 2017 | Sayı: 2

TEKNİK BİLGİ SORULARINIZ SORU: Türkiye’de “Konut Tipi Sprinkler” (Residential Sprinkler) kullanı- mı için şartlar nelerdir? TÜYAK Yanıt: Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetme- lik’te konutlar, bağımsız bölüm sayısına göre, en çok iki bağım- sız bölümü olan bir ve iki ailelik evler ve üç veya daha çok ba- ğımsız bölümü bulunan apartmanlar olarak tanımlanır. Yönet- melik Ek-1’de ise konutlar “Orta Tehlike-1” olarak listelenmiş- tir. Yönetmelik hükümlerinde, yağmurlama sistemlerinin “TS EN 12845 Tasarım, Kurulum ve Bakım Standardı” baz alınarak yapıl- ması istenmektedir. Ancak “Konut tipi sprinkler” ile özel çözüm yapılmak istendiğinde bu standart kullanılamamaktadır. Çün- kü, TS EN 12845 standardının “L” ekinde “Konut Tipi Sprinkler” özel teknoloji olarak nitelendirildiğinden, tasarım ve uygulama koşullarına standart kapsamında yer verilmemiştir. Dünyada- ki tüm yönetmelik ve standartlar, onayı bulunan tüm yeni tek- noloji ürün kullanımını teşvik etmektedir. Yönetmeliğin beşin- ci maddesinde de belirtildiği üzere TS veya EN normlarında ye- terince husus bulunmadığı durumlarda, uluslarası kabul gören diğer standartlar kullanılabilmektedir. Dolayısıyla “Konut tipi sprinkler” kullanılmak istenen durumlarda, NFPA 13 “Sprinkler Sistemi Kurulum Standardı” şartlarının baz alınmasına engel TÜYAK Sorularınızı Yanıtlıyor bir durum yoktur. Ayrıca, bir veya iki ailelik evlerde konut tipi sprinkler uygulamaları için NFPA13D veya yüksek olmayan bi- nalardaki evlerde yapılacak uygulamalar için ise NFPA13R stan- dardı kullanılabilir. NFPA 13’e göre konut tipi sprinkler uygulamalarında sınırla- malar bulunmaktadır. NFPA 13’e göre konutlar düşük tehlike sı- nıfında yer alır. Ancak düşük tehlike sınıfına giren ofis, hastane vb. diğer mahallerde konut tipi sprinkler kullanılmasına izin ver- mez. Bu standardın içeriğinde bulunan yerleşim birimi (dwelling unit) tanımı kapsamında ise otel odaları, yurt odaları ve apart- man vb. mahallerin sadece uyuma bölümlerinde kullanılmasına izin verilir. Aynı zamanda uyuma bölümlerinin bağlı bulunduğu koridorlarda da konut tipi sprinkler kullanılabilir. Yapılan testler, konut tipi sprinklerin su dağılımı ve tepki ba- kımından sprey sprinklere göre daha iyi kontrol sağladığını gös- termiştir. Konut tipi sprinkler ile korunan bina bölümlerinde, sprinklerin onaylı olduğu koruma değerleri dikkate alınarak ta- sarım yapılmalıdır. Konut tipi sprinklerin en fazla koruma sağla- yabileceği alan, sprinklere ait onay belgelerinde kare veya dik- dörtgen şeklinde ifade edilmektedir. Bir uygulama için sprink- ler seçilirken, sprinklerin onaylı koruma alanının mahal boyut- larına eşit veya büyük olmasına dikkat edilmelidir. Örneğin, ge- nişliği 4.1 m ve uzunluğu 5.3 m olan bir odada, koruma alanı 4.3 m x 5.5 m veya 5.5 m x 5.5 m olarak onaylı bir sprinkler se- çilmelidir. Hesaplarda kullanılmak üzere bir sprinklerden akan su debisi de seçilen onaylı koruma alanına göre belirlenmelidir. SORU: Büyükşehir Belediyemize iletilen ve görüş alınmak is- tenilen söz konusu yapı ile alakalı yangın yönetmeliği- nin 48. maddesinin 7. fıkra hükmünün uygulanmasında farklı uygulamalara yer ve- rilmemesi için tarafınızdan görüş almak istemekteyiz. Ekte göndermiş olduğu- muz yapının yola bakan ön ana cephesinde zemin katın tama- mı dükkanların kullanımına ayrıldığından binanın ana girişi arka bahçeye bakan bodrum kattan sağlanmaktadır. Bina yüksekliğimiz 0.00 kotundan saçak seviyesine kadar olan yüksekliktir ki bu yükseklik kesitten de anlaşılacağı üzere 20.5 m’dir. Ancak yapı yüksekliğimiz ise bodrum kat yükseklikleri da- hil 31.50 m’dir. Bu yükseklikte yangın yönetmeliğinin 48. madde- sinin 5. fıkrasının c bendine göre 2 kaçış merdiveni düzenlenme- si gerekmektedir.  Ancak yine aynı yönetmeliğin 48. maddesinin 7. fıkrasında ise “Giriş, çıkış ve şaftları üst katlardan 120 dakika yangına daya- nıklı döşeme veya bölme ile ayrılan bodrum katlar, beşinci fık- rada belirtilen yapı yüksekliklerine dahil edilmez ve yangın gü- venlik tedbirleri bakımından ayrı değerlendirilir.” şeklinde ifa- de edilmektedir.  Dolayısıyla, bu bina için bu hükümuygulanabilir mi yani bod- rum katları yönetmeliğin istediği şekilde yalıtıp, üst katlardan ayırdığımız zaman yangınmerdiveni ihtiyacının kalmadığını dü- şünüyoruz ancak yapının bina girişi açığa çıkan bodrum kattan sağlandığından 7. fıkrada yer alan hükümlerin uygulama şeklinin nasıl olacağı konusunda değerli fikirlerinize ihtiyaç duymaktayız. TÜYAK Yanıt: Yönetmelik 48. maddesinin 7. fıkrasında “Giriş, çıkış ve şaftları üst katlardan 120 dakika yangına dayanıklı döşeme veya bölme ile ayrılan bodrum katlar, beşinci fıkrada belirtilen yapı yüksek- liklerine dahil edilmez ve yangın güvenlik tedbirleri bakımından ayrı değerlendirilir.” olarak ifade edilmektedir. Yönetmelik 4. maddesinin bbb fıkrasında ise yapı yüksekliği “Bodrum katlar, asma katlar ve çatı arası piyesler dahil olmak üzere, yapının inşa edilen bütün katlarının toplam yüksekliği” olarak tanımlanmaktadır. 48. madde 7. fıkrada binanın giriş ve çıkışı ile birlikte şaftları- nın da bodrum katlar ile üst katlarda birbirinden fiziksel olarak ayrılması şartı getirilmiştir. Asansör ve merdivenler birer şaft ola- rak değerlendirildiğinde bu madde uygulanabilir değildir. Ayrı- ca sorunuzda belirtildiği üzere bina girişi bodrum kattan yapıl- dığı için bodrum katların kesinlikle bina ve yapı yüksekliğine da- hil edilmesi gerekir. Bu maddenin uygulanabilmesi için binanın bodrum katları ile üst katlarının döşeme ile tamamen ayrılmış olması gerekir ki bu durum pratikte pek rastlanan bir durum de- ğildir. Ayrıca uluslararası kabul gören standartlarda böyle bir uy- gulama mevcut değildir.  Sorularınızı info@tuyak.org.tr adresine gönderebilirsiniz. 72 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 2

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==