Ekim-Kasım-Aralık 2017 | Sayı: 3

süreden küçük olması gerekmektedir. Burada bahsedilen aksi- yon süresi ilgili görevlinin gözetimi altında yangından etkilenen mahkûm veya kişilerin tahliye edilme süresidir. Algılama Süresi + Aksiyon Süresi < Kritik Süre “NFPA 101 Life Safety Code” [1] standartında hapishaneler için kilitlerin serbest bırakılma süresi yani “kritik süre” maksi- mum 120 saniye olarak belirlenmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken husus algılamanın gecikme- si durumunda tahliye aksiyon süresinin azaltılarak toplam sü- renin kritik sürenin altında kalmasını sağlamaktır. Kanadalı araştırmacılar [2] tarafından yapılan bir deneyde hücrenin içindeki, hücre önündeki koridordaki ve hücre hava- landırma kanalındaki duman yoğunluklarının incelenmiştir. De- ney düzeneği aşağıdaki Şekil 1’de görülmektedir. Hücrenin önünün açık (parmaklıklı vb.) olması durumunda noktasal dedektörü hücreye koymaktansa hücre önündeki ko- ridora konulmasında bir sakınca olmadığı görülmektedir. Önü kapalı hücrelerde ise duman engelleneceğinden noktasal de- dektörü koridora koyarak algılama yapılmasının uygun olma- yacağı görülmektedir. Bu durum hücre boyutuna göre de fark- lılık gösterebilir. Hücre içinde havalandırma ağzı bulunması durumunda ka- nal içerisine mahkûmların ulaşamayacağı noktaya dedektör ko- nulması her iki hücre tipi için de uygundur. Kanal içine kurula- cak olan algılama, noktasal dedektör ile yapılabileceği gibi aktif hava emişli dedektörler ile daha hassas ve hızlı bir şekilde ya- pılabilir. Havalandırma kanalından algılama yapılacak kurulum yapılması durumunda havalandırma kanalının kasıtlı veya bi- linçsiz olarak kapatılmasının/tıkanmasının önüne geçilmesi ge- rekir. Hücre bazında emiş kanalı üzerinde hava akışının olduğu duyar elemanlarla tespit edilebilir. Bu şekilde düzenleme yapı- lacak ise bölgeye hizmet veren emiş fanının sürekli çalıştığından ve kanal üzerinde hava akışı olduğundan emin olunmalıdır[3]. Aktif hava emişli dedektörlerin boruları, mahkûmların doğ- rudan ulaşabilecekleri noktalardan uzak olacak şekilde, duvar delinip dışarıdan örnekleme yapılarak da kullanılabilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus boruların ve elektronik ekipma- nınmahkûmların ulaşamayacağı bir yerde muhafaza edilmesidir. Yangın zonlarına uygun sayıda dedektör kullanılması, her fazla 5 adet bağımsız bölüm ve/veya 400 m²’lik bölünmüş bağımsız bölüm için ayrı algılama zonu oluşturulması gerekmektedir[4]. TS-EN-54-14 [5] standartında her bağımsız bölüme ayrı algı- lama ekipmanı konulması işaret edilmiştir. NFPA [1] standar- tında 4 mahkûmdan fazla kişi bulunan hücrelerde dedektör ko- nulması zorunluluğu bulunmaktadır. Destekleyici olarak tesiste bulunan kapalı devre kamera sis- temi analiz yazılımları kullanılarak yangın ve dumanı algılaya- cak şekilde düzenleme yapılabilir. Eğer sistem bu yapıya uy- gun değil ise, kameralı yangın algılama sistemleri kurulabilir. TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 3, s 48-50, 2017 Şekil 1. Hapishane koridoru ve hücresinde duman yoğunluğu ölçümü TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 3 49

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==