Ekim-Kasım-Aralık 2017 | Sayı: 3

52 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 3 1. GİRİŞ Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmeliğin (BY- KHY) 96.maddesinin 5. bendine göre, sprinkler sistemi tasarımı- nın TS EN 12845’e göre yapılması gerekmektedir. Aynı zamanda yönetmeliğin 5.maddesinin 2. bendi şu şekildedir: “Tasarımcılar tarafından, bu yönetmelikte hakkında yeterli hüküm bulunmayan hususlarda ve metro, marina, helikopter pisti, tünel, stadyum, havalimanı ve benzeri kullanım alanları- nın yangından korunmasında Türk Standartları, bu standartla- rın olmaması hâlinde ise Avrupa Standartları esas alınır. Türk veya Avrupa Standartlarında düzenlenmeyen hususlarda, ulus- lararası geçerliliği kabul edilen standartlar da kullanılabilir. ” (1) Bu şartlarda yönetmelik hükümleri dışında Avrupa Standart’ı- nın tercümesi olan TS EN 12845 standartı kullanılırken, bunun yetersiz kaldığı zamanlarda ‘NFPA 13 Standard for the Instal- lation of Sprinkler Systems’ standartına başvurulabilmektedir. 2. NFPA 13, SPRİNKLER SİSTEMİ KURULUM STANDARTI Dünyada yangın söndürme sistemleri konusunda en detaylı bilgileri veren ve en yaygın olarak kullanılan standart Amerikan standartıdır. Amerika Yangından Korunma Birliği (NFPA-Natio- nal Fire Protection Association) yangın standartlarının oluştu- rulması ve geliştirilmesi konusunda faaliyet göstermektedir. Bu- güne kadar yayınlanmış 300’den fazla standart yaklaşık 20000 sayfalık bir bilgiyi içermektedir. Yüz yılı aşkın süredir standart- lar üreten ve geliştiren bu kuruluş, Amerika’daki pek çok orga- nizasyon tarafından da desteklenmektedir. NFPA’nın sprinkler sistemlerinin tasarlanması ve kurulması konusundaki standar- tı NFPA 13 standartıdır. Standartın ilk yazım tarihi 1896’dır. Son yayınlanma tarihi ise 2016’dır. NFPA 13 standartının güncel olan 2016 baskısında, 12 ile 21. bölümler depolarla ilgili hükümleri içermektedir. 12. bölüm de- polarla ilgili genel hükümleri anlatır. 13. bölüm alçak depola- ma yapılan yerlerde (maksimum 3,7m depolama) esas alınacak dizayn kriterlerini verir. 14. bölüm Sınıf 1 ile Sınıf 4 arasındaki ürünlerin yığma, paletler üzerinde ve içi dolu raflarda (peraken- de rafları) depolandığı binaların sprinkler sistemi tasarım kri- terlerini belirler. 15. bölüm Grup A plastik sınıfındaki ürünlerin yığma, paletler üzerinde ve içi dolu raflarda (perakende rafları) depolandığı binaların sprinkler sistemi tasarım kriterlerini verir. 16. bölümde sınıf 1 ile sınıf 4 arasındaki ürünlerin rak ünitele- rinde (endüstriyel raf) depolandığı binaların sprinkler sistemi tasarım kriterleri verilmiştir. 17. bölüm Grup A plastik sınıfında- ki ürünlerin rak ünitelerinde (endüstriyel raf) depolandığı bina- ların sprinkler sistemi tasarım kriterlerini tarif eder. 18. bölüm NFPA13-2016 STANDARTINA GÖRE YÜKSEK DEPOLARDAYAĞMURLAMA SİSTEMİ TASARIMI Onur Turanlı 1 1 Makine Müh. / Tasarım Mühendislik Proje ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. ÖZET Yasal zorunlulukların ötesinde depolarda yağmurlama sistemi yapılmasının yaşanan can ve mal kaybını çok alt seviyelere indirdiği uluslararası istatistiklerle kanıtlanmıştır. Sistemin yatırım maliyeti, korunan binanın ve içindeki ürünlerin maliyetine göre çok ma- kul seviyededir. Bu nedenle depo binalarında yağmurlama sisteminin uygulanması giderek artmaktadır. Depolarda çıkan yangınların kontrol altına alınmasında otomatik yağmurlama sisteminin verimliliği yaşanan yangınlar ve yapılan testlerle ispatlanmıştır. Özellikle yüksek depolama yapılan binalarda otomatik yağmurlama sistemi olmadığı takdirde yanan ürün- lere ulaşılması ve etkin bir şekilde müdahale edilmesi oldukça güç hatta pek çok durumda imkânsızdır. Oysaki otomatik yağmurla- ma sistemi olan binalarda yangının kontrol altına alınması çok daha kolay olduğu gibi, bu uğurda harcanan su miktarı da sprinkler sistemi olmayan binalara göre çok daha düşük seviyelerdedir. Dolayısıyla sprinkler sisteminin varlığı yangın olan binadaki metanın sudan göreceği zararı da -sanılanın aksine- oldukça azaltmaktadır. Bu bildiride amaç; ülkemizde olduğu gibi, depolanan ürün yelpazesi çeşitli yüksek depolarda uygulanacak yağmurlama sistemleri- nin tasarımını, NFPA standartları perspektifinde değerlendirmek ve alternatif tasarımlar konusunda bilgi vermektir. TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 3, s 52-55, 2017

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==