Ekim-Kasım-Aralık 2017 | Sayı: 3

54 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 3 verecek olursak, pet şişe içerisinde bulunan yanıcı olmayan sıvılar (karton kutularda), karton paketli mum, plastik parça- ları olan ahşap ev eşyaları, plastik kutularda süt, tırnak cila- sı, %50’si sentetikten mamul tekstil ürünleri sayılabilir. Bun- ların hepsi bir hipermarkette bulunan ürünlerdir. Dolayısıyla bu ürünlerin depolanması ile ilgili yöntemleri düşündüğümüz- de de, ürünlerin içerdikleri plastik oranına göre değil, kulla- nım sınıflarına göre kategorilere ayrıldığı ve depolandığı gö- rülmektedir. Hal böyle olunca, deponun tamamının Grup A plastiğe göre korunması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. 3.3. Sprinkler Sistemi Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi Örnek depo binasının yüksekliği 30 m olduğuna göre CMSA veya ESFR tip sprinkler kullanarak sprinkler sistemini tasar- lamak mümkün değildir. NFPA 13-2016 Edition 17.3.1 mad- desinde tarif edilen kontrol modu tavan sprinklerleri ve raf arası sprinklerler kullanılarak çözüme gidilmelidir. NFPA 13- 2016 Edition Tablo 17.3.1.3 tavan tipi sprinklerlerin debi ve operasyon alanı değerlerini vermektedir. Tabloya bakıldığın- da iki farklı değer görülmektedir. Bu değerlerden biri depola- nan ürünlerin, en üstteki raf arası sprinkler seviyesinden 1,5 m daha yukarıya kadar depolandığı durumlar için geçerlidir. İkinci değer ise depolanan ürünlerin seviyesinin en üst sıra- daki raf arası sprinkler seviyesinin 1,5 m ile 3 m üzerine çıktı- ğı durumlar için geçerlidir. Binamızda raf konstrüksiyonunun en yüksekte olduğu seviye 26 m, depolanan ürünlerin en üst seviyesi ise 27,5 m olduğuna göre, birinci değerler alınarak tasarım yapılmalıdır. Bu durumda, örnek depoda kullanılacak çatı sprinkleri için tasarım değerleri 12,2 mm/dak su yoğunluğu ve 186 m 2 ope- rasyon alanı olacaktır. Hesaba katılacak raf arası sprinklerlerle ilgili değerler 17.3.1.15 ve 17.3.1.16 maddelerinde verilmiştir. Buna göre birden fazla seviyede raf arası sprinkler kullanılıyorsa en üst iki seviyedeki 7’şer adet sprinklerin (14 adet) açılacağı kabul edilmelidir. Raf arası sprinklerlerin her birinin debisinin 113,6 lt/dak’dan az olmaması gerekmektedir. Sprinkler sistemi ile birlikte açılması gereken bina içi ve bina dışı hortumların debileri, NFPA 13-2016 Edition Tablo 17.3.1.17’ye göre hesaba ilave edilmelidir. Bu tabloda verilen değer 1900 lt/dak’dır. 0.1. Ön Hesap-Pompa Kapasitesinin Bulunması Yangın pompasının kapasitesi çatı sprinklerlerinden, raf arası sprinklerlerden ve yangın hortumlarından harcanan suyun ta- mamını karşılayacak şekilde seçilmelidir. Yani çatı sprinklerle- rinin debisi, raf arası sprinklerlerin debisi ve hortum debisi top- lanarak pompa debisi bulunur. Örnek depo için hesaplama yapacak olursak çatı sprinkler- lerinin debisi Q ç (lt/dak) Q ç = d. A Burada; d suyun yoğunluğu (mm/dak)-lt/(dak.m 2 ), A ope- rasyon alanı (m 2 ) olup Q ç = 12,2 . 186 = 2269,2 lt/dak. Raf arası sprinklerlerin toplam debisi Q rt (lt/dak) Q rt = n. Q r En Üst Seviye Raf Arası Sprinkler Üzerindeki Depolama Yüksekliği Tavan Sprinklerleri Su Yoğunluğu ft m gpm/ft 2 - ft 2 mm/dak - m 2 5 veya daha az 1,5 veya daha az 0.30 - 2000 12.2 - 186 5’den fazla 10’a kadar 1,5’dan fazla 3,05’e kadar 0.45 - 2000 18.3 - 186 Ürün Sınıflandırması Depolama Yüksekliği İç Hortum Toplam Kombine İç ve Dış Hortum Süre (Dak) ft m gpm lt/dk gpm lt/dak Plastik >25 >7.6 0, 50 ya da 100 0, 190 ya da 380 500 1900 120 Tablo 1. Kontrol modu sprinkler akış kriterleri (tek, çift veya çoklu sıralı rak üniteleri üzerinde plastik ürünlerin 7,6 m’den daha yüksek depolanması - NFPA 13-2016 Tablo 17.3.1.3) Tablo 2. NFPA 13-2016 Tablo 17.3.1.17 ilave hortum debisi ve çalışma süresi tablosu TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 3, s 52-55, 2017

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==