Ekim-Kasım-Aralık 2017 | Sayı: 3

58 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 3 zı yeniden kalibre etmemiz gerektiği anlamına gelir. Kigali Değişikliği için 170’den fazla ülkeden hükümet temsil- cileri, bu yüzyılın sonuna kadar gezegenin ısınmasının en az ya- rım santigrad derece düşürülmesinin nihai amacı ile anlaşmayı geliştirmek için birlikte çalışmıştır. Birleşmiş Milletler korkunç çevre iklimi değişimini önlemeyi hedeflemektedir. Protokol ile kontrol edilen kimyasallar listesine azaltma uy- gulanacak HFC gazları eklendi. Yayınlanan düzeltmede ülkeler gruplar halinde ele alınarak her bir grup için farklı kapasite ve azaltma takvimi oluşturuldu. Kigali Değişikliği HFC’nin tamamen yürürlükten kaldırılması- na yönelik bir adım değildir. Kigali ile katılım gösteren ülkele- re bağlı olarak, 2050 yılına kadar HFC kullanımının %15 ila %20 arası bir taban seviyesine azaltılmasına yönelik bir süreç başla- mıştır. Tablo 1’den anlaşılacağı üzere HFC azaltma süreci geliş- miş ülkelerde 2019 yılında başlamaktadır. Gelişmekte olan ülke- ler için ise 2024 yılında kullanımı duracak ve 2029 yılında azalt- ma başlayacaktır. Ülkemiz protokol içerisinde gelişmekte olan A5 Grup 1 ülkeler arasında yer almaktadır. Kigali Değişikliği tarafından öngörülen HFC aşamalı azaltma programı, HFC üretim ve kullanım taban seviyesinin %15 ila %2’sini süresiz olarak bırakmaktadır. Bu üretimmiktarının da Or- tadoğu’da veya diğer pazarlarda yangından korunma gibi kritik ve emisyonsuz uygulamalardaki ihtiyaçları karşılamak için ye- terli olacağı öngörülmektedir. 4. SONUÇ Yangından korunma sektöründeki HFC gazı emisyonları çok düşük ve sera etkisi ihmal edilebilir düzeydedir. HFC’ler üstün yangın söndürme performansları ile on yıllar boyunca ilgi gör- meye ve dünyanın önemli altyapı ve tesislerini korumaya de- vam edecektir. Onaylı, efektif ve sürdürülebilir yangından ko- runma çözümü olarak HFC kullanımına devam edilecektir. Yan- gından korunma sektörü uygulamalarına izleme ve kontrol açı- sından sınır koyan yasal düzenlemeleri sağlayarak, otoritelerle koordineli bir şekilde HFC gazları azaltmaya yardımcı olacaktır. HFC gazlarına getirilen kota uygulamaları ile küresel pazarda üretilen gazın hangi oranda yangın sektörüne tahsis edileceği ve bu durumun pazardaki gaz fiyatlarına ne şekilde yansıyaca- ğı belirsizdir. Yeni gelecek yasal düzenlemelerde, HFC’ler için is- tenen aksiyon farklı olmasına rağmen, ihtiyaç ve önem açısın- dan 1980’li yıllarda Halon 1301’in tamamen kaldırılması için iz- lenen yola benzer bir durum oluşmaktadır. Doğal ve düşük GWP değerine sahip kısıtlı gaz alternatiflerinin kullanımının yaygın- laşması beklenmektedir. Yangın söndürme için sera potansiye- li düşük gaz uygulamalarına ve farklı söndürme seçeneklerine geçilmesi halinde, yangından koruma yaklaşımlarımızı yeniden kalibre etmemiz gerekecektir. Yangın sektörü bugünün dünya- sını korumak ve gelecek nesillere iyi ve güvenli bir dünya bırak- mak üzere üzerine düşeni yapacaktır. KAYNAKLAR [1] UNEP Ozone Secretariat Fact Sheets on HFCs and Low GWP Alternatives, 2015 [2] EIA Kigali Amendment to the Montreal Protocol [3] Presentation for Regulation 517-2014 – J. Kozakiewicz [4] Ozon Tabakasını İncelten Maddeler ve Florlu Sera Gazlarına İlişkin Politikalar, Pervin Doğan [5] Report of the HFC Emissions Estimating Program (HEEP), April 2016 [6] The F-Gas Regulation and Its Implications in Fire Suppression Applications, Mark L. Robin, Ph.D. [7] The Role Of Hydrofluorocarbons in Global Fire Protection: An Update, Mark L. Robin, Ph.D. [8] US EPA Report 430-R-16-002 (2016) [9] EEA Technical Report No. 15 (2016) A5 Grup 1 (Gelişmekte Olan Ülkeler) A5 Grubu Dışındakiler (Gelişmiş Ülkeler) Taban Seviyesi 2020-2022 (Ortalama HFC Tüketimi) 2011-2013 (Ortalama HFC Tüketimi) HCFC Taban Seviyesi 65% taban seviyesi 15% taban seviyesi Durdurma 2024 - 1. Kademe 2029 – 10% 2019 – 10% 2. Kademe 2035 – 30% 2024 – 40% 3. Kademe 2040 – 50% 2029 – 70% 4. Kademe - 2034 – 80% Plato 2045 – 80% 2036 – 85% Şekil 2. HFC Azaltma Takviminin Kıyaslanması [3] Tablo 1. Kigali Değişikliği Ülkelere Göre HFC Azaltma Takvimi [2] TÜYAK Yangın Mühendisliği Dergisi, Sayı 3, s 56-58, 2017

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==