Ekim-Kasım-Aralık 2017 | Sayı: 3

1. GİRİŞ Ülke ekonomisine katkıda bulunmala- rı ve birçok insana iş olanağı sağlamala- rı nedeni ile Endüstriyel Tesisler yangına karşı çok hassas bir şekilde korunmalıdır- lar. “Binaların Yangından Korunması Hak- kında Yönetmelik”, endüstriyel tesislerin yangına karşı korunmasında en doğru ve en son teknolojilerin kullanılmasını iste- mekte, tesiste yangın çıkması durumun- da hem mal sahiplerine hem de tesisle- rin teknik sorumlularına, danışmanları- na, projecilerine ve sigorta firmalarına sorumluluklar getirmektedir. Bu nedenle duman algılamasının genellikle zor oldu- ğu endüstriyel tesislerde yangın algılama sistemi projelerinin çok iyi etüt edilmesi ve en doğru teknolojilerin seçilerek tesi- se uygulanmasında büyük fayda vardır. Endüstriyel tesisleri yangına karşı tam olarak koruyabilmek için, tesiste yangına sebep olabilecek her türlü riski prensip olarak ortadan kaldırmak gerekmekte- dir. Ancak bu gerek teoride gerekse pra- tikte mümkün değildir. Keza bu tesisler- de üretim yapılmasından dolayı yoğun bir çalışma ortamının olması, birçok makine ve elektrik panoları arasında yoğun kablo trafiği, yangın riskini ve yükünü artırmak- tadır. Ayrıca endüstriyel tesislerin fark- lı mimari yapılarından- yüksek ve eğim- li tavan, geniş koridorlar, yeraltında tesi- sat tünelleri gibi- dolayı bazı mahallerde noktasal tip dedektörlerin kullanılmasın- da sakıncalar olabilmektedir. Bu dedektörlerin montajı bu gibi ge- niş ve karmaşık yapıya sahip mahaller- de standartlara uygun bir şekilde yapıla- mamakta, yapılsa dahi yangının başlan- gıcında ortaya çıkan duman ve sıcaklığı zamanında yakalayamamaktadır. Genel- likle endüstriyel tesislerde yüksek tavanı olan geniş hacimli yerler bulunmaktadır. Bu gibi mahallerde dumanın noktasal tip veya ışın tipi dedektörlerle algılanmasın- da gecikmeler olmaktadır. Bu tip dedek- törler dumanı alarm olarak algıladıkları anda çok geç, tabir uygunsa ateş bacayı sarmış olmaktadır. Endüstriyel tesislerde yangının bu aşamaya ulaşması, yangına müdahale edilse dahi tesiste büyük zarar- lara neden olmakta, birçok önemli maki- ne ve doküman kullanılmayacak halde za- rar görmekte hatta tamamen yok olmak- ta, can ve mal kaybına, maddi manevi za- rarlar neden olmaktadır. Endüstriyel te- sislerde noktasal tip dedektörler ile du- man algılamasında karşılaşılan problem- ler aşağıda özetlenmiştir. a) Duman Yoğunluğu Yangının başlangıcında ortaya çıkan duman genellikle düşük yoğunluktadır. Bu nedenle dumanı algılayacak olan ti- pik noktasal tip dedektörler, ışın tipi du- man dedektörleri dumanı algılamada ge- cikmekte ve dolayısıyla bu gecikme en- düstriyel tesislerde yangının yayılma hı- zını artırmaktadır. Buna ilave olarak bazı özel depolar gibi yüksek tavana sahip yer- lerde geniş hacim nedeniyle dumanı yu- karıya çıkaracak enerji birikimi çok geç ol- maktadır. Tipik noktasal duman dedek- törleri duman yoğunluğu ancak %3-4 ob- scuration/m, ışın tipi duman dedektörleri ise %9 obscuration/m olduğunda alarm durumuna geçebilmektedir. b) Dumana Ulaşılabilme ve Tavan Yapısı Endüstriyel tesislerin birçoğunda de- polar, nihai mamul depoları gibi yerler- de tavanların özel yapısı nedeniyle bu- ralara noktasal tip duman dedektörle- rin veya ışın tipi duman dedektörlerinin yerleştirilmesi mümkün olmamakta, olsa dahi duman algılamasını engelleyici kiriş- ler ve aksesuarların bulunması nedeniy- le bu dedektörlerin doğru kullanılabilir- liği ortadan kalkmaktadır. c) Bakım Endüstriyel binalarda tesis edilen yan- gın alarm sistemi, verimli çalışabilmesi için periyodik olarak bakıma tabi tutul- malıdır. Yüksek tavanlı yerlerdeki dedek- törlerin bakımının zamanında yapılama- ması, dedektörlerde kirlenmeye ve dola- yısıyla sistem içinde yalancı alarmlara ne- Levent Ceylan BTS Yangın Güvenlik Yapı Teknolojileri Ltd. Şti. Endüstriyel Tesislerde ASD - Hava Emmeli Duman Algılama Sistemi 88 TÜYAK YANGIN MÜHENDİSLİĞİ SAYI 3 TEKNİK BİLGİ

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==